TOPRAK KİRLİLİĞİ VE KALİTESİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR

Tarım topraklarının amaç dışı ve tarım içi yanlış kullanımı.

 V. KATKAT

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Marmara Bölgesinde Tarımın Verimlilik Sorunları Sempozyumu. Bursa, 25-27 Ekim 1989. Milli Produktivite Merkezi Yayınları No: 387, Ankara, 1989:92-101.

Nüfusu belli bir hızla artmasına karşın tarım toprakları giderek azalan ülkemizde amaç dışı toprak kullanımı ve sanayii kuruluşlarının yarattığı çevre kirliliği orman, toprak ve su kaynaklarımızın hızla azalmasına neden olmaktadır.

Ülkemizin bir tarım ülkesi olması ve tarıma dayalı sanayinin hammaddelerini üreterek ihracaat gelirlerimizde önemli bir yer tutması orman, toprak ve su kaynaklarımızın korunması gerekliliğini daha fazla arttırmaktadır. Günümüzde son sınırına ulaşılan verimli tarım topraklarımız her yıl, erozyon, tuzlulaşma ve alkalileşme gibi doğal etmenlerin yanında sanayi kuruluşları, kentsel yerleşim, turizm yapılaşmaları, kum ve tuğla ocakları işgali sonucu amaç dışı kullanım ile hızla azalmaktadır.

Gerçekten istatistiklere göre 1970 yılında fert başına 4.4 da tarım arazisi düşerken, bu değer 1980 yılında 3.66 da olmuştur. 1990 yılında ise fert başına 3 da tarım arazisi düşebileceği sanılmaktadır. Bu duruma göre fert başına düşen tarım arazisi, amaç dışı kullanım ve nüfusun da hızla artışıyla % 68 oranında azalma gösterecektir.

Ülkemizde tarımsal potansiyeli çok yüksek, uygun iklim koşullarına sahip ve yılda birden fazla ürün alınabilen ovalarımız bulunmaktadır. Ancak ülkemizde fiziksel arazi kullanım planlamalarının yetersiz olması, aşırı nüfus artışı, plan ve programsız sanayileşme bu tarımsal potansiyeli yüksek ovalarımızın giderek elden çıkmasına neden olmaktadır. Bu ovaların başında Bursa ovası gelmektedir.

Bu çalışmada amaç dışı toprak kullanımı sonucu ortaya çıkan sorunlar, alınması gerekli önlemler ve çözüm yolları belirlenmiştir.

Gemlik Gübre Sanayii A.Ş. Fabrikası atık sularından tarımda yararlanma olanakları.

 A.V. KATKAT, A. ÖZGÜMÜŞ, Z. TÜMSAVAŞ, N. ÇİL, C. KORKMAZ, H. BAŞAR

Ziraat Fakültesi

Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 20:507-514, 1996.

Bu çalışmada Gemlik Gübre Sanayii A.Ş. fabrikası atık sularından tarımda yararlanma olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla U.Ü. Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde 3 yıllık tarla denemesi kurulmuştur. Doğrudan sulama suyu ile belirli oranlarda karıştırıldıktan sonra toprağa uygulanan atık suların, topraktaki iyon konsantrasyonu ve bitki gelişmesi üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Atık su ile sulanan toprakların pH sında düşme görülmesine karşın elektriksel iletkenliğinde önemli ölçüde artış kaydedilmiştir.

Yalnız atık su ile sulanan parsellerden elde edilen domates veriminin düşük olmasına karşın atık suyun belli oranlarda sulama suyu ile karıştırılarak sulanan parsellerden elde edilen domates verimi normal sulama suyu ile sulanan parsellere oranla daha fazla bulunmuştur. Ancak atık su mısır verimi üzerinde etkili olmamıştır.

Topraklarda ağır metaller ve ağır metal kirliliği.

H. BAŞKAYA, A.TEKSOY

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:763-770

Ağır metaller kayalar ve toprakların doğal bileşenleri arasında yer alırlar. Ağır metallerin topraklardaki doğal dağılımları son yıllarda çeşitli antropojen etkilerle değişime uğramıştır. Bu derleme çalışmada toprakların ağır metal kapsamları ve bu topraklardaki ağır metal kirliliği hakkında özet bilgi sunulmaktadır.

Tarımsal drenajın çevresel etkileri.

 A. O. DEMİR, S. YAZGAN, H. BÜYÜKCANGAZ

 Ziraat Fakültesi, Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:789-798

Sulu tarım alanlarına tesis edilen drenajın amacı, toprak yüzeyinde ve bitki kök bölgesinde oluşabilecek aşırı tuzluluk ve ıslaklığı kontrol etmektir. Ayrıca drenaj nemli bölgelerde sadece topraktaki ıslaklığı gidermek, tarımsal potansiyele sahip sulak alanlardan yeni araziler kazanmak, kurak ve yarı kurak bölgelerde halen tarım dışı olarak kalmış çorak (tuzlu, sodyumlu ve borlu ) toprakları ıslah etmek amacıyla da tesis edilmektedir.

Bursa ovasının karakteristik çevre özellikleri ve tarım potansiyeli

C. AYDINALP

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Çevre ve İnsan, 36:46-49, 1997

Bursa, ülkemizin belli başlı tarımsal üretim merkezlerinden biri olup çok verimli bir ovaya sahiptir. Yoğun bir şekilde bağ bahçe tarımı yapılan bu ovada sulanabilen araziler Nilüfer çayı ile sulanmaktadır.

Verimli topraklara sahip olan Bursa ovası gün geçtikçe tarımsal değerini kaybetmektedir. Bunun nedeni ekonomik faktörlerin ön plana çıkıp arazilerin yanlış ve amaç dışı kullanılmasıdır. Hızlı nüfus artışı ve sanayileşme sonucunda ovanın kentsel ve sanayi yerleşime açılması tarım alanlarının hızla tükenmesine neden olmaktadır. Bunun sonucunda doğal denge bozulmuş ve bir çok çevre problemini de beraberinde getirmiştir. Bu problemlerin giderilmesi yahut da en azından asgari düzeyde tutulabilmesi için çevre faktörü dikkate alınmış, şehircilik ve sanayi planlamasının gerekliliği ön plana çıkmaktadır.

Uludağ Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği topraklarının verimlilik durumunun belirlenmesi.

N.Ç. ÖZGÜVEN, A.V. KATKAT

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 13:43-54, 1997

Bu araştırmanın amacı, toprak analizlerinden yararlanarak çiftlik topraklarının verimlilik durumunu ortaya koymak ve yetiştirilen bitkilere verilecek gübre miktarlarını belirlemektir.

Bu amaçla çiftlik arazisinden 35 adet toprak örneği alınmış ve bu örneklerde mekanik analiz, pH, EC, organik madde, CaCO₃ , azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, sodyum, demir, bakır, çinko ve mangan belirlenmiştir.

Analiz sonuçlarına göre çiftlik topraklarının genellikle ağır bünyeli orta alkalin pH' ında, tuzluluk problemi olmayan, organik madde, azot ve çinko yönünden yoksul, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, bakır ve mangan yönünden oldukça zengin olduğu ortaya konulmuştur.

Kocaeli'nde katı atıklar ve doğu kanalı suyuyla oluşan toprak kirliliği.

M. ÜNAL, H.S. BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye'de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu II, Kitabı, Gebze, 22-23 Mayıs, 1997

Biga yöresinde sanayi domatesi yetiştirilen toprakların ve sulama sularının kimi fiziksel ve kimyasal özellikleri.

A.V. KATKAT ,  N.Ç. ÖZGÜVEN

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Ekoloji Çevre Dergisi, 1999.

Bu çalışmada Biga yöresinde sanayi domatesi yetiştirilen toprakların ve sulamada kullanılan yeraltı sularının kimi fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Bu amaçla Biga yöresinde sanayi domatesi yetiştirilen alanlardan toplam 18 adet toprak ve 11 adet de su örneği alınmıştır.

Bu çalışma ile Biga yöresi topraklarının tuzluluk yönünden herhangi bir problemi bulunmadığı, organik madde ve kireç yönünden yetersiz olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık azotlu gübrelemenin fazla miktarda yapılmasına bağlı olarak toprakların azot kapsamları ve özellikle bazı alanlarda nitrat azotu miktarları yüksek bulunmuştur. Toprakların yarayışlı fosfor, değişebilir potasyum, kalsiyum ve magnezyum yönünden herhangi bir problemi yoktur.

Yapılan analiz sonucu pH ları 8.0 civarındaki sulama sularının biri kullanılamaz, biri sakıncalı, biri kullanılabilirlik sınırında olup, öteki sulama suları kullanılabilir ve iyi sınıfına girmektedir.  

Arıtma Çamurlarının Azotlu Organik Gübre Değeri Üzerine Bir Çalışma

H. S. BAŞKAYA, O.KOCAER, A.KEMİKSİZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye’de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu III, Gebze, 14-15 Ekim 1999.

Arıtma Çamurlarının Araziye Uygulanabilirliği Kapsamında Bitkiye Yarayışlı Azot, Fosfor ve Potasyum Seviyeleri

F. O. KOCAER, H. S. BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

UKAK 2001, 1. Ulusal Katı Atık Kongresi Bildiriler Kitabı, 5.Otr. , 21, 18-21 Nisan 2001,İzmir

Anaerobik Arıtma Çamuru Verilen Bir Kahverengi Toprakta Azot Formlarının Dağılımı

F. O. KOCAER, H. S. BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Ulusal Sanayi-Çevre Sempozyumu ve Sergisi Bildiri Özetleri Kitabı,30, 25-27 Nisan 2001,Mersin.

Arıtma Çamurlarının Araziye Uygulanması

F. O. KOCAER, H. S. BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Ekoloji Çevre Dergisi, 11, (41), 12-15, 2001.

Gelişmekte Olan Ülkelerde Tarım-Çevre İlişkileri

F. KARAER, S. GÜRLÜK

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Tarım Ekonomisi Dergisi tarafından kabul edildi. ( Haziran,2001) Yayınlanmak üzere.

Bursa İlinde Doğal Kaynaklardaki Olumsuz Değişmelerin Belirlenmesinde Uzaktan Algılama ve Coğrafik Bilgi Sistem Teknikleri Uygulamaları

E. AKSOY¹, M. A. ÇULLU², H. ERGÜN¹

1.Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

2.HR.Ü.Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

16-18 Mayıs 1997 tarihinde Bursa’da yapılan 3. Uzaktan Algılama ve Türkiye’deki Uygulamaları Seminerinde bildiri olarak sunulmuştur.

3. Uzaktan Algılama ve Türkiye’deki Uygulamaları Semineri Kitabı. Bursa. Harita Genel Komutanlığı Matbaası, 1997: V(22-30).

Bu çalışmada 1984 ve 1993 yıllarına ait Landsat-5 TM sayısal uydu verileri ve Coğrafik Bilgi Sistem teknikleri kullanılarak Bursa ili doğal kaynaklarının (Tarımsal araziler , orman ve su kaynakları)  1984-93 yılları arasındaki olumsuz değişimleri belirlenmiştir. Bu amaçla Bursa Şehrini, Uluabat Gölü’nü ve Uludağ’ı içerecek şekilde seçilen  örnek çalışma alanları Landsat-5 TM uydu verilerinden ekstrakte edilmiş, coğrafik düzeltmeleri yapılmış ve farklı bant  bileşimleri kullanılarak zenginleştirilmiş görüntüleri  oluşturulmuştur.

Bursa Şehri’nin ve Uluabat Gölü’nün 1984-93 yıllarına ait sınırları oluşturulan görüntülerin yorumlanması ve sayısallaştırılması ile; Uludağ ve çevresinde bitki örtüsü yoğunluğundaki değişim ise Normalleştirilmiş Bitki İndeksi metodu ile elde edilmiştir.

Çalışma sonunda,  Bursa şehri yerleşim alanı 1984 yılında 5089 hektar iken % 81 oranında genişleyerek 1993 yılında  9261 hektara ulaştığı ve bu genişlemenin çoğunlukla I, II, III ve IV. yetenek sınıfına sahip tarım arazilerinde meydana geldiği saptanmıştır. Ayrıca  Uluabat Gölü  alanı 1984 yılında 133,1 km2   iken, çevresindeki tarım arazilerinin drenaj sularının, yan derelerin ve özellikle Mustafakemalpaşa Çayı’nın getirdiği sedimentlerle dolması sonucu %10 oranında küçülerek 1993 yılında 120,0 km2 olduğu da belirlenmiştir.   

Arazi Örtü/Arazi Kullanım Haritalamada Uzaktan Algılama ve CBS Tekniklerindeki Son Gelişmeler: U.Ü. Kampüs Alanı Örneği

E. AKSOY, G. ÖZSOY, M. S. DİRİM, Z. TÜMSAVAŞ

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

24-26 Ekim 2001 tarihinde Şanlıurfa’da yapılan GAP II. Tarım Kongresinde bildiri olarak sunulmuştur.

GAP II. Tarım Kongresi Kitabı 2. Cilt. Şanlıurfa. 2001: 1045-1052

U.Ü. Kampüs Alanının arazi örtü/arazi kullanım haritasının uzaktan algılama ve CBS teknikleri kullanılarak üretilmesi ve arazi örtüsü/arazi kullanımı haritalama çalışmalarında uzaktan algılama ve CBS tekniklerindeki yeni gelişmelerin tanıtılması çalışmanın başlıca hedefleridir.

Bu çalışmada ILWIS 1.4 ( İlişkilendirilmiş arazi ve su bilgi sistemi) CBS ve görüntü işleme sistemi ve ERDAS Imagine 8.3.1 görüntü işleme programı kullanılmıştır.Uygulamada 1998 tarihli Landsat-5 TM  uzaktan algılama verisi, 1997 tarihli hava fotoğrafları ve topoğrafik haritalar kullanılmıştır. Bütün gerekli veriler bilgisayara tarayıcı, sayısallaştırıcı ve CD-ROM kullanılarak  yüklenmiştir. Daha iyi gözle yorum, harita ve hava fotoğraflarının üzerine doğru görüntü bindirme ve kolay kıyaslama için coğrafik düzeltme, görüntü zenginleştirme, birleştirme ve çözünürlük çakıştırma işlemleri uygulanmıştır.

Sonuçta U.Ü. Kampüs alanının arazi örtü/arazi kullanım haritası çakıştırılmış görüntülerin gözle yorumu ve sayısal görüntü işlemenin bir sonucu olarak üretilmiştir.

Bursa Kenti ve Yakın Çevresinde Tarım Arazilerinin Sanayi ve Kentsel Yerleşimle Kayıplarının CBS Teknikleri Kullanılarak Belirlenmesi, Nedenleri ve Çözüm Önerileri

E. AKSOY, G. ÖZSOY

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

24-26 Ekim 2001 tarihinde Şanlıurfa’da yapılan GAP II. Tarım Kongresinde bildiri olarak sunulmuştur.

GAP II. Tarım Kongresi Kitabı 2. Cilt. Şanlıurfa. 2001: 1053-1060

Bütün sanayileşmiş kentlerde olduğu gibi Bursa’da da 1970’li yıllardan itibaren başlayan sanayileşme ve sanayileşmeye bağlı hızlı nüfus artışı ve kentleşme verimli tarım arazilerinin hızla yok olmasına neden olmuş ve son 25 yılda binlerce hektar verimli tarım toprağının geri kazanılmayacak bir biçimde kullanım biçimini değiştirmiştir. Son yıllarda  gizli erozyon olarak adlandırılabileceğimiz en az rüzgar ve su erozyonu kadar tehlikeli olan ve gerektiği kadar önemsenmeyen bu  olgu hızla sanayileşen ülkemizde bütün verimli toprakları tehdit eder duruma gelmiştir.

Bu nedenle  söz konusu sorunu en çarpıcı biçimde yaşayan kentlerden  birisi olan Bursa kenti  ve yakın çevresinde  sanayileşme ve kentsel yerleşimle meydana gelen tarım arazileri kayıplarının belirlenmesi çalışma konusu olarak seçilmiştir. Bu amaçla  Bursa Büyük Şehir Belediye başkanlığı tarafından hazırlanan  1960, 1976 ve 1995 yıllarına ait 1:25000 ölçekli “Bursa Kent Bütünü ve Yakın Çevresi Nazım Planlarının” 1:100.000 ölçeğe küçültülmüş haritaları  coğrafik bilgi sistem (CBS) teknikleri kullanılarak toprak haritaları ile çakıştırılmış ve sonuçta  sanayi ve kentsel yerleşimle yok edilen tarım arazilerinin arazi yetenek sınıflarına göre alanları belirlenmiştir. Ayrıca verimli tarım topraklarının amaç dışı kullanılmalarının nedenleri açıklanarak çözüm önerileri de sunulmuştur.

Toprak degradasyonunun nedenleri ve etkileri

A.     AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

Anadolu, J of AARI, 8 (2): 51-54, 1998.

Toprak degradasyonu toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin toprağın verim gücünü olumsuz yönde etkileyecek düzeyde bozulmasını ifade eder. Erozyon, asitleşme, alkalileşme, tuzlulaşma, ağır metallerin birikimi, bitki besin maddelerinin tükenişi, organik madde miktarının azalışı, sıkışma, kaymak tabakası ve suyla doygunluk toprak degradasyonuna neden olan etmenlerdir. Toprak degradasyonunun hızı, toprakların amacına uygun olmayan bir biçimde kullanılmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu sebepten dolayı, toprak degradasyonunun azaltılabilmesi için toprakların amacına uygun kullanılması ve korunması gerekmektedir.

Türkiye’nin toprak sorunları

C.AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

Anadolu, J of AARI, 10 (1): 135-143, 2000.

Bu makalede topraklarının kirlenmesine ve kaybolmasına neden olan etmenler tartışılmaktadır. Sanayi atıkları ile toprakların verimsizleşmesi, gübreleme, pestisitler ve erozyondan kaynaklanan toprak kayıpları incelenmiş ve bütün bu sorunlara karşı alınabilecek tedbirler ve yapılabilecek çalışmalar genel bir çerçeve içersinde ifade edilmektedir.

Characterization of some Regosols in the Bursa plain

C. AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

Tr. J. Of Agric and Forestry, 24 (4) 511-517, Tübitak, 2000.

Abstract: In the Bursa plain, Regosols are extensively cultivated soils for horticultural crops and irrigated by water from aquifers. These soils quite widespread on the west side of the plain and developed on different types of parent materials. This research was carried out to determinate genesis and classification of the Regosols developed on calcareous colluvium material. Five soil profiles were examined in this research and their characterization included field morphology and physico-chemical analysis. The soils were classified according to the systems of FAO/Unesco (1990), FitzPatrick (1988), and USDA Soil Taxonomy (1994). The soils show high sand and calcium carbonate contents increasing with depth.

Yarı kurak iklim koşulları altında Bursa ovasında oluşmuş alüviyal toprakların önemli karakteristikleri ve sınıflandırılması

C. AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

III. Hidroloji Kongresi, İzmir. Bildiriler Kitabı, 625-628. 27-29 Haziran, 2001.

Bu araştırma, yarı kurak iklim koşulları altında Bursa ovasında geniş alanlarda dağılım gösteren alüviyal grubu topraklarda yapılmıştır. Bu topraklar yörede yaygın olarak bahçe bitkileri tarımında kullanılmaktadır. Bu çalışmada, toprakların önemli fiziksel, kimyasal ve morfolojik özellikleri incelenmiş ve sınıflandırılmaları yapılmıştır. İncelenen topraklar düz ve düze yakın topografyalarda yer alan kireçli kolüviyal ve alüviyal depozitler üzerinde meydana gelmiştir. Farklı ana materyaller üzerinde oluşmuş bu toprak grubunda toplam 6 adet profil açılmıştır. Topraklarda zayıf bir horizon gelişimi belirlenmiş olup elde edilen analiz sonuçlarına göre bu topraklar FAO/Unesco (1990)’ya göre Calcic Fluvisols ve Toprak Taksonomisine (1994) görede Typic Xerofluvents olarak sınıflandırılmışlardır.

Characterization and classification of Alfisols developed in the karstic land of northwestern Turkey

C. AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

Proceeding of the Eighth Multidisciplinary Conference on Sinkholes and the Engineering and Environmental Impacts of Karst, Geotechnical and Environmental Applications of Karst Geology and Hydrology. pp 61-67. 1-4 April, 2001, Louisville, Kentucky, USA.

Evolution of Alfisols in northwestern Turkey in genetically isolated pockets on concave landforms is a unique phenomenon. The objective was to investigate the properties and genesis of these alfisols. These soils are developed on limestone parent materials of tertiary age and are found alongside Inceptisols in the karstic land forms. The soils are largely a product of microtopographic differences, which modify distribution of water across the landscape. These soils are deep, show A-Bt-C horizons which are chromic and have strong argillic B horizons. Textures of surface horizons are clay to clay loam, and subsurface textures are clay. The soils are slightly acidic to slightly alkaline. The minerals identified are chlorite and illite and are the major minerals followed by a lesser amount of chlorite-smectite. Quartz and plagioclase feldspar are present in trace amounts in all horizons. The soils are allocated to the class of Typic Rhodoxeralfs. The concavity of land surface and Mediterranean type of climate facilitate argillic horizon development.

Characterization of some Vertisols in northwestern Turkey

C. AYDINALP

U.Ü.   Ziraat Fakültesi  Toprak Bölümü

1^st International Conference on Soils and Archaeology. pp 172-176. 30 May-03 June, 2001, Szazhalombatta, Hungary.

Vertisols have developed from Neogene deposits under thermic temperature and xeric moisture regimes in the western Bursa plain, Turkey. These soils occupy quite large and important part of the agricultural land in the plain where rainfed agriculture is practised. Six soil profiles were chosen in this research. The soils were examined in this study to establish their physical and chemical properties, macromorphology and mineralogy. Soil characterization was carried out to provide useful information to understand the genesis and behaviour of these soils. Vertisols occur on flat to gently sloping in the plain. Sand, silt, and clay fractions were uniformly distributed indicating active pedoturbation. Soils have high CEC and clay contents throughout the profile, are mildly alkaline at the surface and strongly so at depth, are non-saline and have an exchange complex dominated by calcium and magnesium. Smectite is the dominant clay mineral. Major to trace amounts of illite, chlorite, kaolinite, quartz, and K-feldspar occur throughout the profiles. Vertisols of Bursa plain have many properties in common with high clay contents, slickensides, deep wide cracks that extend to the surface, gilgai relief, self-mulching surface horizons, carbonate concretions and calcareous parent material. Considering the overall soil properties, all the studied soils are classified according to the system of FAO/Unesco (1990) as Eutric Vertisols and USDA Soil Taxonomy (1994) as Typic Haploxererts.

The Effects of Fly Ash Containing Sludge Amendment on Nitrogen Content and Urease Activity of Soils.

TOPAÇ, F.O., H.S. Başkaya, U. Alkan.   

Fresenius Environmental Bulletin. 16(5),532-536 ,2007.