HAVA KİRLİLİĞİ VE KALİTESİ İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR
Yüksek
SO2 konsantrasyonlarının Kayseri atmosferinde bulunma süreleri.
U. ÖZER, Ş. KARTAL
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
III. Ulusal Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. İzmir, 1-5 Haziran,
1983:31-37
Ocak
1983 de Kayseri’de üç istasyonda kükürt dioksit, duman ve eser element
derişimlerinin ölçümüne başlanmıştır. Ölçüm sonuçları Türkiye
ve dünya kentlerine ait veriler ile karşılaştırılmıştır.
Kayseri'de
atmosferik kurşun seviyesi ve kanda kurşun miktarının incelenmesi.
U. ÖZER, M. ÜSTDAL, Ş. KARTAL, G. ŞİRZAİ, N. ÖZDEMİR
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
TUBİTAK Ulusal Çevre Sempozyumu Kitabı. Adana, 12-15 Kasım 1984:36-43
Kayseri’de
trafiğin yoğun olduğu bölgelerde seçilen beş ölçüm istasyonunda 20
aylık bir dönemde (1983-1984) atmosferik kurşun ölçümleri yapıldı. Ayrıca
bu istasyonlar civarında yaşayan insanlardan
farklı zamanlarda alınan 398 kan örneğinde kurşun konsantrasyonları
belirlendi. Gerek atmosferik gerekse kandaki kurşun konsantrasyonları atomik
absorpsiyon spektrometri tekniği ile belirlendi. Atmosferik kurşun
konsantrasyonu ile kandaki kurşun konsantrasyonu arasında bir ilginin varlığı
saptandı. Yaş gruplarına göre kandaki kurşun değerleri incelendiğinde
sanayi bölgesindeki istasyon civarındakiler hariç önemli bir farklılık
gözlenmedi.
Kayseri
atmosferinde kükürt ve bazı eser elementlerin konsantrasyonları arasındaki
bağlantının incelenmesi.
U. ÖZER, Ş. KARTAL
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
TUBİTAK Ulusal Çevre Sempozyumu Kitabı. Adana, 12-15 Kasım 1984:118-128.
Genellikle hava
kirliliğinin boyutlarının belirlenmesinde kükürt dioksit
konsantrasyonundan yararlanılır. Kayseri atmosferinde 1983-1984 yılları
arasında 20 aylık bir dönem içinde yayılan eser elementlerden bazı eser
elementlerin konsantrasyonu atomik absorbsiyon spektrometri tekniği ile; kükürt
dioksit konsantrasyonu ise West-Geake metodu ile beş farklı istasyonda ölçüldü.
Atmosferdeki kükürt dioksit ve Pb, Cu, Zn, Fe, Ni konsantrasyonlarının
relatif oranlarının mevsimlik karşılaştırılmasında yüksek oranlarda kükürt
içeren linyit ve fuel-oilden kirliliğin kaynaklandığı belirlendi. Kayseri
atmosferinde bilhassa katı ve sıvı yakıtların yanma ürünü olarak yayılan
bazı eser elementlerin konsantrasyonu ile atmosferdeki kükürt dioksit
konsantrasyonlarına korelasyon analizi uygulanarak, korelasyon katsayıları
saptandı.
Kayseri
atmosferinde bulunan eser elementlerin konsantrasyonlarının incelenmesi.
U.ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
TUBİTAK Ulusal Çevre Sempozyumu Kitabı. Adana, 12-15 Kasım 1984:129-136.
Kayseri
atmosferinde 1983-1984 yılları arasında 20 aylık dönemde beş farklı
istasyonda eser elementlerin konsantrasyonları atomik absorbsiyon
spektrometri tekniği ile ölçüldü. Bu eser elementlerden sadece Pb, Cu,
Zn, Fe, Ni in karşılaştırılabilir konsantrasyonlarda olduğu görüldü.
Beş eser elementin konsantrasyonları arasındaki korelasyon katsayıları
belirlendi.
The
effect of meteorological parameters on sulphur dioxide levels in Kayseri.
U. ÖZER, Ş. KARTAL
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Environmental Contamination-International Conference. London, July,
1984:691-695.
The
influence of the meteorological parameters on the sulphur dioxide
concentration has been investigated. During winter time wind speed, degree-day
temperature and relative humidity have been found to control sulphur dioxide
concentration in Kayseri basin during 1983 in the five stations. Simple and
multiple regression analysis have been carried out in order to calculate
average daily sulphur dioxide concentration for Kayseri basin. Multiple
regression equations have three meteorological parameters. Multiple
correlation coefficient and the amount of variance explained by the regression
equation.
The
investigation of relation between sulphur dioxide and some trace elements
concentrations in the Kayseri atmosphere.
U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Heavy Metals in the Environment- International Conference Vol I.
Athens-Greece, September 1985:206-208.
Generally
the air pollution is expressed as a function of sulphur dioxide
concentrations. The level of sulphur dioxide that was emitted into Kayseri
atmosphere in 1983-84 during the period of 20 months, was determined by
West-Geake method in five different station. The concentrations of some trace
elements which were collected on filters in some stations during the period of
20 months, were measured by atomic absorbtion spectrometry technique. The
seasonal comparisons of relative concentretions of Pb, Cu, Zn, Ni and Fe show
that sulphur dioxide and trace metal pollution arise from high sulphur content
lignite and crude oil. The correlation analysis has been applied to
atmospheric sulphur dioxide and some trace matal concentration, and
correlation coefficients have been determined.
Hava
kirliliği ile mücadelede meteorolojik parametrelerin değerlendirilmesi.
U. ÖZER, Ş. KARTAL
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Çevre, 1: 23-28, 1986
Kükürt dioksit ve duman gibi bazı hava kirleticilerinin konsantrasyonları
Kayseri atmosferinde Ocak 1983- Ağustos 1984 döneminde ölçüldü. Bu
kirleticilerin konsantrasyonları ve aşağıda belirtilen meteorolojik
parametreler çoklu regresyon denklemleri elde etmek için kullanılmıştır:
Hava kirliliğinin dağılımı ve yatay seyrelme miktarını kontrol eden
derece olarak sıcaklık (T), kükürt dioksitin absorpsiyon hızını ve parçacıkların
su damlaları haline dönüşümünü kontrol ederek sıcaklık inversiyonlarının
oluşumuna yardımcı olan % bağıl nem (N), hava kirliliğinin direncinin ölçüsü
olan bir önceki günün kükürt dioksit konsantrasyonu (CSO2, P)
güneş ışınları şiddeti (K, cal/cm2. gün).
Farklı dönemler için geliştirilen bu çoklu regresyon denklemlerinden
hesaplanan hava kirleticileri konsantrasyonlarının deneysel kirletici
konsantrasyonları ile çok iyi uyuştuğu gözlenmiştir. O halde yukarıda
belirtilen parametreler Kayseri hava kirliliği ile mücadelede göz önüne
alınmalı ve mücadele stratejisini belirlerken çoklu regresyon denklemleri
değerlendirilmelidir.
Atmosferde
kurşun kirliliği ve diğer kirletici konsantrasyonları ile korelasyonu.
U. ÖZER, Ş. KARTAL
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Çevre Sempozyumu 86 Kitabı. İzmir, 2-5 Haziran 1986:1-6
Atmosferin
kurşun ile kirlenmesine neden olan en önemli kaynaklar: tetraalkilkurşun
ilave edilmiş benzin kullanan motorlu taşıtlar, kurşun endüstrisi ve kömür
kullanan güç santralleri, endüstri ve konutlardır. Egzos gazları ile
benzine ilave edilen kurşunun % 25-75 i atmosfere yayılır. Egzos gazı
olarak atılan kurşunun % 70-75 i inorganik kurşun bileşikleridir ve % 1 i
ise değişmemiş tetraalkilkurşundur. Güç santrallerinde kömürün yanması
sırasında, kömürde mevcut olan kurşun külde kalır ve bu kül uçan kül
halinde atmosfere karışır.
Bursa
şehir atmosferinde gözlenen kükürt dioksitin çeşitli faktörlere göre
değişiminin irdelenmesi.
M. GÜNEŞ, U. ÖZER, M. CEBE
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Çevre 87 Sempozyumu Kitabı. İzmir, 26-28 Ekim 1987:1-5.
Bursa şehir merkezinde sanayinin gelişmesi ve buna bağımlı
olarak nüfus artışındaki tırmanma, çevreyi olumsuz yönde etkileyici bazı
sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu amaçla Bursa şehrinde yerleşim
bölgelerinin konumu, sanayi kesimlerine olan uzaklıklar, meteorolojik
parametrelerin tahmini etkinliği ve trafik yoğunluğu gözetilerek kurulan 5
ayrı hava örneği istasyonundan yararlanılarak, paralel biçimde Şubat
1986- Şubat 1987 dönemini kapsayan bir yıllık periyotta SO2 (mg/m 3)
ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Havanın SO2 yönünden
kirlenmesi; uygulanan volümetrik analiz yönteminin duyarlılığı da
dikkate alınarak ve mümkün olabilen sıklıkta izlenerek meteorolojik
parametrelerle birlikte aylık veri analiz grupları şeklinde oluşturulmuştur.
İstatistiksel veri analizlerinde SO2 miktarları bağımlı değişken,
rüzgar hızı, hava sıcaklığı, % nem, hava basıncı, bulutluluk, güneş
ışınları şiddeti ve yağış miktarları da bağımsız değişkenler
kabul edilerek, birinci aşamada tek değişkenli, ikinci aşamada da çok değişkenli
doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Bağımlı değişken tek bağımsız
değişken arasındaki korelasyon katsayıları büyüklükleri bağımsız değişkenin
türü ve aylara göre büyük farklılıklar göstermektedir. Örneğin rüzgar
hızı için Aralık ayındaki korelasyon katsayısı
r= -0.627 değerinde belirlenmiştir. Tek değişkenli
doğrusal regresyon
katsayılarının sıcaklık ve rüzgar gibi etkin bağımsız değişkenlerde
R2= 0.74 büyüklüğüne kadar ulaşabileceği görülmüştür.
Ancak modelin mutlak uygulama yaklaşımında, bağımsız değişken olarak
en azından kirletici kaynakların türü ve nicel etkinliklerinin de dikkate
alınması gerektiği anlaşılmıştır.
Olumsuz
bir dışsallık örneği: Kent içi trafiğin hava kirliliğine etkileri.
H. ERTÜRK
İktisadi İdari Bilimler Fakültesi
Kamu Yönetimi Bölümü
Uludağ Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Dergisi 8(2):147-157, 1987
Hava
kirliliği olgusu, doğal ortamın tüm diğer unsurlarındaki kirlenmeler
gibi, toplumsal açıdan önemli bir sorun oluşturmaktadır. Özellikle de bu
kirlenme çeşidi insan sağlığı üzerine doğrudan etkiler yarattığından
daha önemli olmaktadır. Hava kirlenmesinin kaynakları çok çeşitli
olmakla birlikte, bu olgunun temel kaynaklarından birisi ulaşım araçlarıdır.
Ulaşım araçlarından kaynaklanan kirlenme özellikle, büyük kentlerde önemli
bir yer tutmaktadır. Ayrıca ulaşım araçlarındaki yoğunlaşma nedeniyle,
kentlerin merkezi bölgelerinde meydana gelen tıkanıklıklar bu alanlardaki
kirlenmeyi daha da arttırmaktadır.
Bu
makalede büyük kentlerimizde ulaşım araçlarından kaynaklanan kirlenme,
bu kirlenmenin insan sağlığına, diğer canlılara ve cansızlara olan
etkileri incelenmektedir.
Troposferik
ve stratosferik ozon.
U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Dördüncü Bilimsel ve Teknik Çevre Kongresi Kitabı Vol.II. izmir, 5-9
Haziran, 1988:1-9.
Troposferik
ozonun derişimi artarken stratosferik ozon derişimi azalmaktadır. Ozonun
atmosferdeki dağılımı atmosferin termik yapısı ve atmosferik fotokimya
ile açıklanmaktadır.
Stratosferik ozon derişiminin azalmasının nedenlerini açıklayan üç
farklı kuram vardır. Çeşitli amaçlar için üretilen halokarbonların
stratosferde derişimlerinin artması sonucu ozon derişiminin stratosferde
azaldığı görüşünü son yıllarda daha çok destekleyen gözlemler vardır.
Fotokimyasal sise neden olan troposferik ozon trafiğin yoğun olduğu
saatlerde hidrokarbonlar ve azot oksitler gibi primer kirleticilerin derişimi
arttığında oluşan sekonder kirleticidir. 0.15 ppm ulaştığında gözlerde
yanma, 0.25 ppm de ise insan sağlığı için zararlı olmaktadır.
Fosil
yakıtlar yerine solar hidrojen.
U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Yanma ve Hava Kirliliği I. Ulusal Sempozyumu Kitabı. Ankara, 10-12 Haziran
1991:513.
Güneş gibi
konvansiyonel olmayan enerji kaynakları dünyanın artan enerji ihtiyacını
karşılamada karbondioksit, ozon ve diğer kirleticilerin düzeylerini
azaltmada en elverişli kaynaklar olarak düşünülmektedir. Çünkü günümüzde
dünyanın enerji ihtiyacının % 80 i fosil yakıtlar tarafından karşılanmaktadır.
Hidrojen en hafif, en temiz ve diğer enerji şekillerine göre daha verimli
çevrilebilen enerji kaynağıdır. Hidrojen gezegenimizde en bol bulunan
elementlerdendir. Güneşin radyant enerjisinden yararlanarak suyun
elektrolizinden hidrojen elde edilebilir. Hidrojen üretimi fotovoltaik pil ve
amorf silisyum ile yaptırılan ince film güneş pilleri ile teknik olarak mümkündür.
Küresel
ısınma yavaşlatılabilir.
U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Enerji Tasarrufu Semineri Bildirileri Kitabı. İstanbul, 15-16 Ocak, 1991.
1900 lü yıllardan
itibaren insanlığın karşı karşıya bulunduğu en önemli çevre sorunu küresel
ısınmadır. Çünkü ortalama sıcaklık 100 yıl öncesine göre 0.6°C
daha yüksektir. Bu artış hızı ile yüzyılın sonlarında sıcaklığın
2.5-5.5 °C
kadar artacağı tahmin edilmektedir. Milyonlarca yıldan beri “sera
etkisi” nedeniyle dünya atmosferi güneşin kızıl ötesi ışınlarını
absorplama ve tekrar yayma işlevi için gerekli ortamı oluşturur. Böylece
gezegenimizde canlı hayat için gerekli uygun sıcaklık sağlanabildiği
gibi mevcut suyun bir kısmı buhar büyük kısmı ise sıvı halde
kalabilmektedir. Fakat endüstri devrimi ile artan endüstrileşme ve kentleşme
hızlarının yanı sıra tarımda kullanılan kimyasal maddelerin türleri ve
miktarları artmıştır. Sera etkisi yaratan başlıca antropojenik gazlar şunlardır:
Karbondioksit, metan, troposferik ozon, klorofluorokarbonlar, azot oksitler.
Sera gazlarının konsantrasyonlarının artışına neden olan olaylar ve
bunların katkıları ise şöyle belirlenmiştir: Enerji üretimi (% 57), tarım
(%15), orman alanlarının yok edilmesi (% 8), klorofluorokarbon üretimi ve tüketimi
(% 17) ve diğer endüstriyel işlemler (% 13).
Assessment
of uncertainties in the projected concentrations of carbon dioxide in the
atmosphere.
J.
SLANINA, P. OKKEN, P. TANS, R. TURNER, J. GOUDRIAN, G. ESSER, J. EDMONDS, U.
ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Pure and Applied
Chemistry 63(5): 763-796, 1991.
The position of Turkey on greenhouse
issue has been investigated in terms of uncertainties for the most important
sources and sinks.
Four
major causes for the uncertainty in the projections of future CO2
concentrations.
1.
Emissions by deforestation and changes in land use
2
Uptake of CO2 in the form of a fertilization flux (growth of
vegetation is enhanced at higher
CO2
concentrations).
3.
Uptake of CO2 by the oceans
4.
Emissions due to the use of fossil fuels.
Relationship
between high sulphur dioxide concentrations and the duration of their
occurrence in the Kayseri atmosphere.
Ş. KARTAL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Fresenius
Envir. Bull I. (supplementum):25-30, 1992.
SO2 concentrations have been continuously measured in one station
which is in rather high SO2 pollution area of Kayseri. The duration
events for which the SO2 pollution concentration higher than given
threshold have been combined with the exceeded SO2 pollution
concentrations, to produce simple regression equation to calculate the
durations of the vents of SO2. The amount of variance explained by
the regression equation averaged 97.7% (r=0.988).
Measurement
of gas-phase pollutants in Uludağ Mountain of northwestern Turkey.
A.
BAYKAL,
S.G. TUNCEL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
The
Proceedings of EUROTRAC SYMPOSIUM 94, P. Borell Ed. SPB Academic Publishing by
the Hague, Holland, 1994:47-50.
An air pollution monitoring station which was set up in Uludağ Mountain of
northwestern Turkey was activated in 1993. Hourly ambient concentrations of
gas phase SO2, O3, NOX, and total suspended
particles (TSP) are being taken routinely since March 1993. Station was
equipped with a heater and ventilator for temperature control and with a
continuous power supply for voltage fluctuations. Experimental results
obtained during 1993 are presented in the following pages.
Measurement
of Nox, Sox and ozone at a high altitude station in
north western Turkey.
S. TUNCEL, A. BAYKAL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Israel Journal of Chemistry 34:403-409, 1995.
Temporal variation of NO, NO2, SO2, SPM and O3, were measured at a
high altitude station in the northwestern part of Turkey. The long and
short-term trends in the concentrations of measured parameters were
investigated to understand sources contributing to the observed concentrations
of these pollutants. Higher concentrations of O3 during summer
months were consistent with higher photochemical production with increased
solar flux. Seasonal patterns observed in other parameters were consistent
with their source strengths in different periods of the year. The O3
showed a peak at approximately 3 pm together with SO2, NO2.
The SPM on the other hand showed a different diurnal pattern with a maximum
concentration occurring during night hours. The main sources of O3,
SO2 and NO2 in the Mt. Uludağ were found to be
transport town Bursa and from nearby ski resort. The vehicular activity on the
road, which connects the town of Bursa to the ski resort, is also an
observable source for the O3 and its precursors, but not for the SO2
and SPM. High concentrations of O3 were observed during night
hours. Unlike daytime peaks, these peaks were sporadic and did not correlate
with SO2 and NO2. This nighttime O3 were
suspected to be due to injection from the stratosphere.
Bursa
şehir merkezinde kükürt ve duman kirlilikleri üzerinde istatistiksel değerlendirmeler.
U.
ÖZER, M. CEBE, K. KESTİOĞLU
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
III. Ulusal Yanma
Sempozyumu Özet Kitabı. Ankara, Eylül 1995:46.
Bu çalışma
Bursa şehir merkezinde gözlenen bazı hava kirliliği parametreleri üzerinde
gerçekleştirilen istatistiksel değerlendirmeleri kapsamaktadır. Kirlilik
parametrelerine ilişkin veriler 1987-1994 dönemine ait olup veri tabanının
zenginleştirilmesi sürdürülmektedir.
Atmospheric
pollutants in the Uludağ National Park.
S. TUNCEL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Journal of Environmental
Pathology, Toxicology and Oncology, 15(2-3): 115-127, 1996.
Gas phase pollutants and major ions were measured in the Sarıalan region of
Uludağ Mountain, which is experienc.ng severe deforestation. Short and long
term trends in the concentration of the gas pollutants were computed from the
samples obtained in order to identify the source of these pollutants. The
higher concentration of O3 during summer months was consistent with
the higher photochemical production from precursor gases ( NOX
)with increased solar flux. The diurnal pattern of O3 , NO, NO2
and TSP describes a photochemical smog scenario. A lower pH in aerosols
associated with high levels of SO42- and NO3-
is an indication of acid deposition. Wind sector analysis revealed that the
major contributing source regions are north and south of the sampling site,
that is , the city of Bursa, local industries, and the Orhaneli power plant.
Ozone
concentration at a rural mountain side of north western Turkey.
S. TUNCEL, A. BAYKAL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Water Air and Soil Pollution, 91:219-232, 1996.
Average ozone concentretions at a remote site in the Uludağ Mountain of
northwestern Turkey was 29 ppb for a 12 month period. Only 11% of the time 1-h
average values exceed 50 ppb. The US Air Quality Standart of 0.12 ppb was not
exceeded. The diurnal variations of O3 and NO2 were 27
and 2.3 ppb respectively, during summer 1993, indicating the impact of urban
and industrial sources. Highest O3 concentrations were observed
under southerly and northerly winds suggestive of the transport of
photochemically produced oxidants from Bursa city and industries and a power
plant located downwind of the sampling site.
Air
pollution profile of Bursa.
U. ÖZER,
M. CEBE, M. GÜNEŞ,
R. AYDIN
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Journal
of Environmental Pathology, Toxicology and Oncology, 15(2-3): 129-139,1996.
Rapid urbanization and industrial development are the most important
causes of air pollution in Bursa. Smoke and sulfur dioxide concentrations were
measured at five stations over a period of 20 months between 1986 and 1987;
the concentrations of the total suspended particles were determined in the
samples collected at two stations in June and October 1986. Some of the trace
elements ( Fe, Pb, Cd, Zn ) were measured in October 1988 by atomic absorption
spectroscopy of 28 samples from two stations. The first order regression
equations were calculated in order to find the relationship between the
concentrations of smoke, sulfur dioxide and meteorological conditions. The
trends in the concentrations of measured air pollutants were compared by the
long and short term limit values, as specified in the regulation.
Bursa’da
hava kirliliğine genel bir bakış.
A.B. ETHEMOĞLU, M. KIRBIYIK
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü
24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği
Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.
I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi
Basımevi, 1997:561-570
Bursa sanayinin gelişmesi, nüfus ve taşıt
sayılarının artmasıyla büyük şehir olmanın tüm zorluklarını yaşamakta
olup, bu sorunlar içerisinde hava kirliliği, özellikle de kış aylarında
sis ve duman desteği ile önemli bir yer tutmaktadır.
Bu makalede Bursa ilindeki hava kirliliğinin
gelişimi 1988-1996 yılları arasındaki kirlilik seviyeleri ve bu
seviyelerin değişimleri incelenmiştir.
Air
pollution profile of Turkey.
U. ÖZER, R. AYDIN, H. AKÇAY
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Chemistry International, 19(6):190-191, 1997.
As is the case with all environmental problems, the two primary causes of
air pollution in Turkey are urbanization, which has been rapid since 1950s,
and industrialization. Before industrialization more than 80% of the
population lived in rural areas; now more than 60% live in cities and
industrial complexes. Among the developments contributing to air pollution in
the cities are incorrect urbanization for the topographical and meteorological
conditions, incorrect division of urban land into lots, low quality fuel and
improper combustion techniques, a shortage of green areas, an increase in the
number of motor vehicles and inadequate disposal of wastes.
İklim
değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve önlenmesinde hedefler.
U. ÖZER, R. AYDIN
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Türkiye’de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu Kitabı Cilt I.
,Gebze/ Kocaeli , 1997: 423-432
İklimimizi, güneşin ve dünyanın ısı
enerjileri arasındaki hassas denge belirler. Bu denge bozulduğunda, dengeyi
bozan etkenleri normale döndürmek için dünya ısınarak veya soğuyarak
iklimini ayarlar. İklim değişikliği olayı bazen küresel ısınma olarak
da isimlendirilir. Yerküreden atmosfere geri dönen güneş ışınlarının
ısı enerjisinin bir kısmı sera gazları olarak isimlendirilen su buharı,
karbon dioksit, metan ve nitröz oksit absorbe ederler. Bu gazlar, fosil yakıtların
yanması sonucu oluşurlar.
Küresel ısınma, okyanusları, tarım,
orman ve kent alanları ile balık tutulan bölgeleri, yiyecek ve iş
kaynaklarını, kıyı kentlerini ve insan sağlığını etkilemeye başlamıştır.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği
Çevre Sözleşmesi 1994 yılında yasal bakımdan tam anlamıyla uygulanmaya
başlamıştır. Bu sözleşme Türkiye hariç 156 ülkenin taraf olduğu endüstrileşmiş
ülkelerin sera gazları emisyonlarını 2000 yılında 1990 yılı düzeyine
çekmeyi amaçlamaktadır.
Airbone
pollen concentration in Görükle Campus (Bursa) 1991-1992.
A.BIÇAKÇI, H. MALYER, N. SAPAN
Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü
Turkish Journal of Botany 21(3):145-154, 1997.
Determination
and parameterization of some air pollutants as a function of meteorogical
parameters in Kayseri, Turkey.
S. KARTAL, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Journal of Air and Waste Management Association, 48:853-859,1998.
In
this paper, the statistical relations between meteorological parameters and
some pollutant ground level concentrations are presented. The daily average
sulphur dioxide and smoke values were measured at five stations in Kayseri
over 20 months. The model adopted for analysis differed from the power law
form selected by former investigators. Wind speed, degree-day temperature, the
percentage of relative humidity, the previous day’s pollution
concentrations, and the amount of global solar radiation was the variables of
multiple regression equations that were derived to calculate pollutant
concentrations. The amount of cloud cover, however, had no important effect on
the pollutant concentrations. The average variances of these regression
equations were found as 84 and 75% for sulphur dioxide and smoke
concentrations, respectively. The calculated pollutant concentrations
utilizing forecast meteorological parameters reflected that the occurrence of
high pollutant concentrations could be predicted.
The
effects of air pollution on some historic buildings of Bursa: Optimization of
analytical problems.
H. AKÇAY, Ş.GÜÇER, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
II. Türkisch Deutsches Symposium an der Universitat Bursa, Februar, 1998.
The aim of this research is the improvement of analytical procedure of
chemical analysis as well as the examination of the weathering conditions and
the effects of some air pollutants to the stones and marbles.
Characterization studies were carried out with the determination of Cu,
Pb, Ag, Ni, Mg, Zn, Fe, Mn, Cr and Co in original stones (travertine) and
marbles by atomic absorption spectrophotometry respectively.
Calcium is the main component of marble and travertine samples and its
interferences on Cu, Pb, Ag, Ni, Mg, Zn, Fe, Mn, Cr, Co, K and Na were
investigated.
The interference effects of HCl , HNO3 and aqua regia which
are used to dissolve the stones, marble and travertine samples, have been
determined. As a result the analytical working range has been defined for each
trace element.
Assessment
and measurement of SO2 and NOX pollutants in Bursa.
Y. TAŞDEMİR, F. PAYAN, A. UYGUR, S.H. BAŞKAYA, V. PINARLI
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
TUBİTAK, SECOTOX 98 Sempozyumu Kitabı, Antalya, 19-21 Ekim, 1998:54.
Atmospheric measurements of some
traditional pollutants which are SO2 (sulphur dioxide) and NOX
(nitrogen oxides) referring the sum of NO and NO2 values were done
in Bursa Turkey from January to December 1996. Since Bursa is heavily
populated and industrialised, it is believed that Bursa has air pollution
problem. Therefore, daily-integrated SO2 and NOX
measurements were taken in the city centre in order to determine temporal
trend and levels of these pollutants around the year.
Monthly average concentrations for SO2 varied
between 35 and 188 mg/m³ with an average of 110 ± 55 mg/m³. In general, monthly SO2 averages were
found to be under the long-term limits (LTL) of the Turkish Air Pollution and
Control Regulation (TAPCR) except November, December, January and February.
This is a reasonable finding because these months are referred to be winter
season when heating operation start. Similarly, average monthly NOx
concentrations changed from 93 to 289 mg/m³ with an average of 157 ± 46 mg/m³. NOx values reported in this study
cannot be compared with TAPCR because NOx was not available in
TAPCR; therefore, values for the days of the worst month in terms of high NOx
concentrations were used for the comparison between TAPCR and measured values.
All NO2 concentrations
were under the LTL and short-term limits (STL) however; only one day was above
the STL for NO. The highest NOx concentration was observed in
January whereas the lowest concentration was measured in August. Both
pollutants have reached their maximum values between morning and noon hours.
An
overview of peroxyacetyl nitrate as an air contaminant.
Y. TAŞDEMİR, N. VARDAR, F. PAYAN
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
International Aerosol Symposium-4, 1998
Winter
season SO2 and NOx concentrations in several districts
of Bursa.
F. PAYAN, F. ERTÜRK, Y. TAŞDEMİR
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
International Aerosol Symposium-4, 1998
Polycyclic
aromatic hydrocarbons (PAHs) in Chicago air.
M. ODABAŞI, N. VARDAR, Y. TAŞDEMİR, A. SOFUOĞLU, T.M. HOLSEN
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Atmospheric Environment, 1998.
Polychlorinated
biphenyl concentrations and their gas/particle partitioning measuers in
Chicago.
M. ODABAŞI, T.J. MURPHY, N. VARDAR, Y. TAŞDEMİR, A. SOFUOĞLU, T.M. HOLSEN
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Atmospheric Environment, 1998.
Atmosferin
korunmasında Yerel Gündem 21- Bursa örneği
U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
AVRASYA Çevre Gönüllü Kuruluşları,
Karadeniz ve Orta Asya ülkeleri toplantısı, İstanbul 13-14 Ekim, 1998.
Yerel Gündem 21 kalkınmanın
sosyal, ekonomik ve çevresel yönden nasıl sürdürülebilir olabileceği üzerine
Rio de Janeiro’da Haziran 1992 de toplanan Birleşmiş Milletler Çevre Kalkınma
Konferansının kabul ettiği ana eylem planıdır. Yerel Gündem 21 Bursa hükümet
dışı kuruluş olarak kendine özgü şu yöntemleri benimsemiştir: (1) İnsiyatif
ve katılım, (2) hedef kitle, (3) yöntem ve yaklaşım, (4) öncelikler, (5)
üçüncü sektör ile işbirliği.
Bursa’da
Yerel Gündem 21 uygulamasına öncülük eden İklim Değişikliği ve Çevre
Çalışma Grubu, Ocak 1995 de toplanan Şehir Danışma ve Dayanışma
Konseyinde oluşturulmuştur. Mahalle muhtarları, mahrukatçılar derneği,
çeşitli derneklerden üyeler, çevre, kimya, makina ve maden mühendisleri
odaları, sağlık ve çevre müdürlükleri, Bursa Büyükşehir Belediyesi
Çevre Dairesi ilgilileri, üniversitenin katılımı ile yapılan toplantılar
sonucu “ hava kirliliği mücadele birimi” kurulması Bursa valiliğine
önerilmiş ve bu birimin oluşum şekli ve sorumlulukları İl Çevre
Kurulunda kabul edilmiştir.
Chemometric
characterization studies of marbles by atomic absorption spectrometry.
H. AKÇAY, C. DEMİR, Ş. GÜÇER, U. ÖZER
Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü
Chem.Anal. (Warshaw), 44:577, 1999.
A method is proposed for the characterization of marble samples used in historical buildings in Bursa Turkey. Determination of heavy metals such as Cu, Pb, Ag, Ni, Mn, Cd, Zn, Fe, Co and Mg in original marbles have been carried out by atomic absorption spectrophotometer and Na and K by atomic emission spectrophotometer. Information about geographical origin is often required of marble samples. In order to obtain such information, principal component analysis, correlation analysis and cluster analysis techniques can be used as valid tools for processing series of data from chemical analysis. The techniques were applied to the raw and standardised data, showing different clusters related to the origin of marble samples. Some predictions about the origin of samples are made and showing the potential of chemometric techniques and their possible contribution to the characterisation of marbles used in historical buildings.
Assessment and Measurement of SO2 and NOX Pollutants in Bursa
Y. TAŞDEMİR, F. PAYAN, A. UYGUR, H.S. BAŞKAYA, V. PINARLI
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
SECOTOX’98
International Conference on Ecotoxicology and Environmental Safety,
Abstracts No.64 (54), TÜBİTAK,TURKEY, 19-21
October 1998.
Atmosferic
measurements of some traditional pollutants which are SO2 (Sulphur
dioxide) and NOx (Nitrogen oxides) referring the sum of NO and NO2
values were done in Bursa, Turkey from January to December 1996. Since Bursa
is heavily populated and industrialized, it is believed that Bursa has air
pollution problem. Therefore daily integrated SO2 and NOx
measurements were taken in the city center in order to determine temporal
trends and levels of this pollutants around the year. Monthly average
concentrations for SO2 varied between 35 and 188 mg/m3
with an average of 110±55mg/m3.
In general SO2 averages were found to be under the long term
limits(LTL) of the Turkish Air Pollution and Control Regulation except
November, December, January and February. This is a reasonable finding because
this months are referred to be winter season when heating operations start.
Similarly average monthly NOx concentrations change from 93 to 289 mg/m3
with an average 157±46mg/m3.
Measurement
of Dry Deposition and Air-Water Exchange of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons
(PAHs) with the Water Surface Sampler
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Environmental
Science and Technology, Vol 33, No 3, p 426-434, 1999.
Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) in Chicago Air
Mühendislik
Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü
The
Science of the Total Environment, Vol. 227, No 1, p 57-67, 1999.
Temperature Dependence of Gas-Phase Polycyclic Aromatic Hydrocarbon
and Organochlorine Pesticide Concentrations in Chicago Air
A.
SOFUOĞLU, M. ODABAŞI, Y. TAŞDEMIR, N.R. KHALILI,
T.M. HOLSEN
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Atmospheric
Environment (Kabul edildi, 18/07/2001).
SO2 and NOx Measurements and Their Relation
Determined in Urban Air
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
2nd
International Symposium on Air Quality Management at Urban, Regional and
Global Scale (25-28 Eylül 2001, İstanbul), 637-644.
Measurement of Dry Deposition and Air-Water Exchange of Polycyclic
Aromatic Hydrocarbons (PAHs) with the Water Surface Sampler
Mühendislik Mimarlık Fakültesi
Çevre Mühendisliği Bölümü
Environmental
Science and Technology, Vol 33, No 3, p 426-434, 1999.
Air Pollution Caused by Particulate Matters and Their Trends in
Bursa
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü
2nd
International Symposium on Air Quality Management at Urban, Regional and
Global Scale (25-28 Eylül 2001, İstanbul), 432-439.
Winter Season SO2 Measurements in Bursa and Their
Comaparison with Rural and Urban Area Values
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Turkish
Journal of Engineering and Environmental Sciences, 25, 279-287, 2001.
Bursa’da Kükürt Dioksitten Kaynaklanan Hava Kirliliği
Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre
Mühendisliği Bölümü
Ekoloji
Çevre Dergisi (Kabul Edildi). 2001.