ENDÜSTRİLEŞMENİN ÇEVREYE ETKİSİ İLE İLGİLİ OLAN ÇALIŞMALAR

  Çevresel etki değerlendirmesi.

  P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

TMMOB, Kimya Mühendisleri Odası Dergisi, Eylül, 1992.

  Çevresel  etki değerlendirilmesi, gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetler sonucunda çevre sorunlarına yol açabilecek kamu veya özel sektöre ait kurum, kuruluş ve işletmelerin yatırım kararlarının çevre üzerinde yapabilecekleri tüm etkilerin belirlenerek değerlendirilmesi tespit edilen olumsuz etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en  aza indirilmesi ve alternatiflerin değerlendirilmesi amacıyla yapılır.

Çevre koruyucu önlemlerin üretim maliyetlerine etkisi ve bu maliyetleri azaltmada izlenecek yöntemler.

 M. KANIK

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Ekonomik Büyüme ve Çevre Korunması, YASED yayını No: 39, 199 : 73-90

Ekoloji, ekonomi, etkinlik karakteristikleri ile maksimum aplikasyon tekniklerine bakış.

P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil Teknik Dergisi 4:82, 1995.

Pamuklu mamullerin kombine proseslerinin başarısını en başta etkileyen faktör, kumaşın etkili bir şekilde çözelti almasıdır. Çevre dostu ön terbiyeci yaklaşım ekolojik, ekonomik ve etkinlik prensiplerinin kesişimi 3E sisteminin karakteristiklerini belirler. Bu karakteristikler doğrultusunda maksimum aplikasyon sistemleri üzerinde yapılan araştırmalarda farklı sistemler geliştirilmiş ve endüstride üretimine başlanmıştır.

Ekolojik tekstil üretimine genel bakış.

 P. ANİŞ, A. ŞENGÖNÜL

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

TMMOB Kimya Mühendisleri Odası, Bursa Şubesi yayını No: 3 Kasım, 1995.

Tekstil terbiye endüstrisinde ekolojik yaklaşımlar, sınırlamalar, standartlar ve bazı ekolojik testler.

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

SAGEM, Tekstilde Kalite Kontrol Semineri Kitabı Yayın no: 159, Bursa, 28-30 Kasım, 1995.

 Tekstil endüstrisi için en önemli çevresel olay, yaş prosesler sırasında kirleticilerin deşarjıdır. Bu makalede tekstil atık sularında kontrol edilmesi gereken başlıca parametreler belirtilmiş, bu kirliliklerin hangi proseslerden kaynaklandığı incelenmiş, sektöre ait sınırlamalar verilmiş ve bu testler kısaca özetlenmiştir.

Ön terbiyede rasyonalizasyon

 P. ANİŞ

Tekstil Konfeksiyon Dergisi, 4, 1995.

 Günümüzde personel, zaman, su, kimyasal madde ve enerji tasarrufu yanında ekolojik hususlar büyük önem taşımaktadır. Ön muamelede rasyonalizasyon kaliteyi bozmadan, hatta geliştirerek, ekonomikliği göz önünde tutan, özellikle atık su hacmi ve kalitesi yönünden iyileştirmeler sağlayarak ön terbiye proses basamaklarının birleştirilmesidir.

Kağıt sanayinden kaynaklanan kimyasal maddelerin atık su özelliklerine etkileri.

  K.KESTİOĞLU, H. GENÇ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Tarım -Çevre ilişkileri Sempozyumu Kitabı, Mersin, Mayıs 1996.

Deri organize sanayi bölgesi atık suları arıtma tesisi fizibilite çalışmalarının değerlendirilmesi.

 K. KESTİOĞLU, N. ÇETİNEL, S. HARARCI

Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:71-82

 Bu çalışmada deri organize sanayi bölgelerinden kaynaklanan atık suların deşarj limitlerine kadar arıtılabilmesi için gerekli olan atık su arıtma tesisinin fizibilite çalışmaları yapılmıştır. Fizibilite çalışmaları kapsamında; anket çalışmaları, debi belirleme çalışmaları, atık su karekterizasyonunun belirlenmesi çalışmaları ve arıtılabilirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar sonunda en uygun olan atık su arıtma tesisi akım şeması belirlenmiştir.

Deri organize sanayi bölgesi atık suları arıtma tesisi arıtılabilirlik çalışmaları.

K. KESTİOĞLU, B. KANLIOĞLU, E. GÖZÜKARA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:131-141

 Bu çalışmada deri organize bölgesinden kaynaklanan atık suların arıtılabilmeleri için en uygun olabilecek arıtma sistemi araştırılmıştır. Deri organize atık sularının arıtımı için seçilen alternatifler ayrı ayrı arıtılabilirlik ve oluşacak arıtma çamur içerikleri de göz önüne alınarak incelenmiş ve bulunan sonuçlar tablo halinde sunulmuştur.

Şeker Endüstrisi atık sularının özellikleri ve  arıtma alternatifleri.

S. K. AKAL, M. MOLLAOĞLU

Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:205-216

Bu çalışmada şeker endüstrisi ve endüstri atık suları ele alınmıştır. Bu endüstri için uygulanabilecek arıtma alternatifleri önerilmiştir.

Deri organize sanayi bölgesi atık su arıtma tesisi alternatiflerinin maliyet yönünden araştırılması.

K. KESTİOĞLU, İ. ÇOĞAL, C. AYDIN

Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:233-242

Bu araştırmada bir çok deri işletmesinin bir araya gelmesiyle oluşturulacak olan deri organize sanayi bölgesi atık sularının deşarj limitlerine kadar arıtılabilmesi için en uygun olabilecek atık su arıtma tesisi alternatifleri mali yönden incelenmiştir.

Ayrıca her bir alternatif arıtmanın tahmini ilk yatırım ve işletme maliyeti bulunmuş, kirlilik giderme verimi ile karşılaştırılmış ve elde edilen maliyet-verim sonuçlarına göre atık su arıtma tesisi seçimine ışık tutulmuştur.

Sürdürülebilir kalkınma: hedefler ve politikalar (Türkiye açısından bir değerlendirme).

 H. ERTÜRK

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:513-522

 Sürdürülebilir kalkınma, insanın insan ile ve insanın doğa ile uyumunu arttırmayı temel amaç olarak benimsemektedir. Bu temel amaç doğrultusunda da sürdürülebilir kalkınma anlayışı, birçok ilke ve hedefi ortaya koymaktadır. Nitekim gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye, sürdürülebilir kalkınmaya olanak verecek şekilde doğal kaynakların yönetimini sağlamayı, gelecek nesillere insana yaraşır, doğal ve sosyal çevre bırakmayı temel ilke olarak kabul etmiştir. Ancak Türkiye'de sosyo-ekonomik uygulamaların sürdürülebilir kalkınma anlayışından çok uzak olduğu görülmektedir.

Talaşlı imalat alanında geri kazanım ve çevreye dost üretim.

 M. K. ÇAKIR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

 24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

 I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:615-624

 Bu çalışmada talaşlı imalatta kullanılan kesme sıvılarının geri kazanım yoluyla yeniden değerlendirilmelerini, gerek çalışma ortamı gerekse işçi sağlığı açısından zararlı toz, duman veya ince metal parçacıklarının (talaş)  ortamdan uzaklaştırılmalarını ve üretim sonrası elde edilen atık malzemelerinin çevre için bir tehlike teşkil etmemeleri için alınması gereken önlemleri içeren uygulamalardan bahsedilmiştir. Bu uygulamalar kesme sıvılarının sistem içerisinde dolaşımını düzenleyen ve kesme sıvılarının içerisindeki katı parçacıkların yanı sıra yağ tabakasını da süzen, bu sayede kesme sıvılarının yeniden kullanımını olası kılan uygulamaları; imalat sonrası talaşlarla beraber sistemden uzaklaşan yağları talaşlardan süzerek geri kazanımlarına olanak sağlayan uygulamaları; kesme sıvılarının bozulma nedenlerinden biri olan bakteri üremesine engel olmak amacıyla kullanılan ancak çevre açısından zararlı  kabul edilen biosidlerin  yerini alan katkı maddelerinin kullanıldığı uygulamaları; yine özellikle taşlama işlemi sonrasında elde edilen ince talaşların çevre açısından bir tehlike arz etmemeleri için alınacak olan önlemleri kapsamaktadır.

Polyester iplik üretim atıklarının termo-mekanik yöntemle geri kazanılması.

 Ş. ALTUN, Y. ULCAY

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

 24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

 I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:663-673

Polyester iplikler en yüksek miktarda üretilen sentetik ipliklerdir ve üretim miktarları da her gün artmaktadır. Geri kazanımı en fazla oranda gerçekleştirilen sentetik tekstil ürünü de polyester ürünlerdir. Bu ürünler mekaniksel yöntemle, termomekanik yöntemle veya kimyasal depolimerizasyon ile geri kazanılmaktadır.

Dünyada polyester ipliklerin geri kazanımında en yaygın olarak uygulanan yöntemlerden biri termo-mekanik yöntemdir. Bu yöntemde atık materyal eritilerek kullanılabilir ürünlere çevrilmektedir. Elde edilen başlıca ürünler kalın numaralı ipliklerdir. Bu iplikler özellikle halı üretiminde ve jeotekstillerde kullanılmaktadır.

Malzemelerin geri kazanım ve yeniden değerlendirilmesinde eğilimler.

 A. UĞUZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi

24-26 Haziran 1996 tarihinde Bursa’da yapılan I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumunda bildiri olarak sunulmuştur.

 I. Uludağ Çevre Mühendisliği Sempozyumu Kitabı. Bursa. Uludağ Üniversitesi Basımevi, 1997:675-684

 Bu çalışmada günlük hayatta, özellikle paketleme amacıyla kullandığımız plastik, cam ve metal gibi malzemelerin geri kazanımı ve yeniden değerlendirilmesi incelenmiştir. Malzemelerin geri kazanımında önemli olan, malzeme kaynaklarının ( hammadde) korunması, enerji tasarrufu ve çevre korunması konuları ele alınmış ve geri kazanımda bu üç faktörün nasıl etkilendiği incelenmiştir. Örnek olarak, plastiklerin malzeme olarak geri kazanımının ekonomik olmadığı gibi çevre kirliliğine de önemli bir katkıda bulunduğu, ancak alimünyumun geri kazanımında çok büyük enerji ve para tasarrufu sağlandığı gibi çevrenin de daha az kirletildiği irdelenmiştir.

Bunun yanında malzeme kaynaklarının korunması açısından düşünüldüğünde, dünyada alimünyum hammaddesinin sonsuz olarak kabul edilebileceği ancak plastik hammaddesinin kritik bir şekilde azaldığı bilinmektedir. Farklı bakış açılarından incelendiğinde, malzemelerin geri kazanımı konusunda farklı görüşler ortaya çıkmaktadır. Ancak en önemli konu, gelecek nesillere daha rahat, temiz ve kaynakları tükenmemiş bir dünya bırakmaktır.  

Süt sanayi tesisleri atığının tarımda kullanılma olanakları.

 A.V. KATKAT ,  N.Ç. ÖZGÜVEN

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Ekoloji, Çevre Dergisi (basımda )

Mis süt sanayi arıtma tesisi atığının tarımda kullanılma olanakları I. (Toprak özellikleri üzerine etkileri)

 A.V. KATKAT, N. Ç. ÖZGÜVEN

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Proje Raporu. Bursa, Nisan 1997.

Tekstil terbiye endüstrisinin çevresine etkisi ve çevre dostu üretim için yaklaşımlar.

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil Teknolojisi ve Kimyasındaki Son Gelişmeler Sempozyumu Kitabı, Bursa, Nisan, 1997

 Tekstil endüstrisi giderek şiddetlenen çevre yasalarının ve çevre bilinci giderek artan insanların baskısı ile karşı karşıyadır. Bu tebliğde terbiye sektörünün çevresel etkisi genel olarak değerlendirildikten sonra, özellikle pamuk ve polyester kumaşların terbiyesinde kullanılan kimyasallar, boyar maddeler ve prosesler bu açıdan incelenmiştir.

Sanayi atıkların denetlenmesinde kirlilik parametreleri, ölçümleri ve kalite sorunları.

 Ş. GÜÇER , N. BEŞİRLİ

 Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü

 Türkiye'de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu Kitabı.,Gebze, 1997:511-520.

 Bursa'nın önemli bir endüstri merkezi olması sebebiyle sanayi bölgesindeki fabrikaların katı atıklarının kontrolüne yönelik yoğun talepler oluşmuş ve ilgili yönetmelik çerçevesinde zararlı katı atıkların saptanması ve tasnifi gündeme gelmiştir. Çalışmamızda bu isteklerin ilgili yönetmelikler gereğince karşılanabilmesi ve laboratuar alt yapılarıyla ilgili yapılan çalışmalar özetlenmektedir. Yirminin üzerinde kirlilik parametresinin ölçülmesine yönelik analitik cihazlar arasında en az UV/ Gör. Bölge ile atomik absorbsiyon spektrometresi, gaz kromatografları ile AOX ölçüm düzeneğine ihtiyaç duyulmaktadır. Katı örneklerin bütünü temsil edecek şekilde alınmaları, çözünürleştirilmesi ve interferens etkilerinin giderilmeleri seçilen bazı parametreler ile açıklanmaya çalışılmaktadır. Duyarlığın yetmediği durumlarda tekniklerin ölçme güçlerinin arttırılması yönünde çözgen ekstraksiyonu ve aktif kömür teknikleri ile ölçümlerin kalitelerine etki eden parametrelerin kontrolü gösterilmektedir.

Sanayide çevre yönetimi.

 F. KARAER

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Bursa'da Sanayileşme ve Çağdaş Kentleşme Sempozyumu Kitabı, Bursa, 25-27 Eylül, 1997.

Mis süt sanayi arıtma tesisi atığının tarımda kullanılma olanakları II. ( Bitki yetiştirilmesi üzerine etkileri)

 A.V. KATKAT, N. Ç. ÖZGÜVEN

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Proje Raporu. Bursa, Ocak 1998.

Upgrading operation of the wastewater treatment plant of a pulp and paper industry.

 V. PINARLI, S.K. AKAL, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

TUBİTAK, SECOTOX 98 Sempozyumu Kitabı, Antalya, 19-21 Ekim 1998:32.

Aim of this study was to upgrade the performance of an acrated lagoon system treating SEKA-Balıkesir pulp and paper industry wastewater.

In this investigation, sources of wastewater in the paper mill has been examined and selected pollutant parameters have been observed.

A wastewater flow of approximately 12000 m³/day is treated which has a floculator clarifier and sedimentation tanks followed by two serial connected aerated lagoons. The sludge obtained from the bottom of the clarifier is dewatered by a vacuum filter and the sludge cake is reused.

Important pollution parameters such as Biochemical Oxygen Demand (BOD), Chemical Oxygen Demand (COD) and Suspended Solids (SS) concentrations in the treated effluent were generally higher than relevant concentrations required by the Water Pollution Control Act for the pulp and paper industry treatment plant effluents.

Biological treatibility studies were carried out in the laboratory. The effects of the most important operational parameters such as sludge age, the food to microorganism ratio (F/M) and sludge volume index (SVI) on the treatment efficiency are investigated. Inert chemical oxygen demand is determined in the lagoon effluent. In the light of these research results, some measures to increase the treatment plant efficiency are proposed.

Feasibility studies and conceptual design of common effluent treatment system for tanneries in Bursa leather organized industrial estate.

V. PINARLI, S.K. AKAL, H.S. BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Fourth International Symposium on Waste Management Problems in Agro Industries, 23-25 September Istanbul, 1998.

 Feasibility studies and conceptual design were carried out for the treatment of total effluent flow of 14000 m³/day including wastewater from 120 tanneries processing 156000 tones of hide Per year and domestic sewage from the newly planned organised industrial area of 136 ha were presented in abstract in this paper.

In the frame work of the feasibility studies, industrial effluents and domestic wastewater flows were estimated, the industry wastewater were characterised, pollutant parameters and pollution loads were determined and the treatability studies of wastewater were carried out. Leather processing industry wastewater contains several conventional pollutants as well as toxic parameters. The wastewater of industry may be characterised by several key parameters such as chromium, sulfide, oil and grease, BOD and COD. These parameters can not be removed in a single treatment unit. Therefore, the wastewater flows were segregated into three categories i.e. chromium sewer, sulfide sewer and general wastewater treatment. The first category is the chromium containing flows which provide the recovery of chromium as well as to reduce the chromium content of other flows so that simple settling may suffice as a pre-treatment before biological treatment. Second flow is the sulfide containing wastewater which provides the oxidation of sulfide in smaller volumes. Three flows were then combined in a large equalisation tank required before biological treatment.

Biological treatability after pre-treatment was assessed using laboratory-scale activated sludge system. One of the purposes of this paper is to present the investigation and discussion of the several alternative treatment process flowsheets to help the selection of the most feasible effluent treatment system. In plant methods of reducing waste and material recovery together with flow segregation are the main elements in wastewater treatment system. Sludge produced from the system was thickened and further dewatered to sludge cake containing approximately 25% solids using belt filter presses before loading to containers transport it to a landfill for ultimate disposal.

Tekstil baskıcılığında atık baskı patı problemi ve bu konudaki teknolojik gelişmeler.

 M. KANIK, A. ÇELİKBİLEK

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil Teknoloji Dergisi 8 , 1998.

Boyahane atık sularından rengin uzaklaştırılmasında uygun teknolojilerin gözden geçirilmesi.

 P. ANİŞ, H. A. EREN

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil Terbiye Teknik Dergisi, Temmuz sayısı s. 47, 1998.

 Boyahaneden gelen atık sulardan renklendiricilerin uzaklaştırılması, tekstil sektörünün başlıca problemlerindendir. Bu makalede probleme gerçekçi bir yaklaşım yapılmış ve endüstride karşılaşılan problemler de göz önünde tutularak, mevcut teknolojiler uygulamadaki avantaj ve dezavantajları özetlenmiştir.

Yünün boyanmasına ekolojik bakış I. Yünün boyanmasında reaktif boyama krom boyamanın alternatifi olabilir mi?

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, 3:193, 1998

Yün liflerinin boyanmasında en çok kullanılan boyar maddelerden biri krom mordan boyar maddeleridir. Ancak günümüzde atık sularda bulunacak krom miktarı sınırlandırılmaya başlanmıştır. Atık suda istenilen sınır değerlere ulaşmak için akla gelen ilk çözüm metal iyonu içermeyen reaktif boyaları kullanmaktır. Bu makalede reaktif boyaların hangi ölçüde krom boyaların kumaşa kazandırdığı özellikleri verebileceği irdelenmektedir.

Ekolojik ve toksikolojik etiketleme sistemleri ve Bursa bölgesi tekstil endüstrisinde ürün ve üretim ekolojisi üzerine bir araştırma.

 P. ANİŞ, G. EMEL

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Yayını, Bursa, 1998.

 Bursa bölgesinde yer alan 42 terbiye ve terbiye bölümüne sahip tekstil işletmesinde 1997 yılında ekolojik durum analizi için bir alan araştırması yapılmıştır. İhracat yapan işletmelerin ekolojik yaklaşımlarındaki farklar, rakiplerinin çevre faaliyetlerini dikkate almada, yatırım kararlarında, çevre etkenine önem vermede, amaç belirlemede maliyet yerine kaliteyi ön planda tutmada, atık analizi yapmada, atık sudan enerji elde etmede ortaya çıkmaktadır. İhracat yapma faktörünün zorunluluktan da kaynaklanmış olsa bile, işletmeleri çevre açısından çok daha bilinçli kıldığı tespit edilmiştir.

Tekstil ön terbiyesi.

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Alfa-Aktüel Basım, Dağıtım. İstanbul, 1998.

Terbiye makinalarında enerji, su, atık tasarrufuna yönelik teknolojik gelişmeler.

P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

SAGEM, Temiz Üretim Teknolojileri ile Enerji ve Su Tasarrufu Semineri Kitabı, Bursa,  11-12 Haziran, 1998.

Terbiye makinalarındaki son yıllardaki gelişmeleri etkinlik, ekonomiklik ve ekolojiklik bağlamında değerlendirmek mümkündür. Makinaların etkinliğinin arttırılması daha az hasarla, daha yüksek beyazlık, daha iyi hidrofilite, daha yüksek fikse seviyesi, daha yüksek düzgünlük, daha iyi tekrarlanabilirlik sağlarken, daha az su tüketimi, daha az kostik, daha az enerji, daha az zaman kullanımı ile ekonomiklik geliştirilmekte ve daha az atık su daha az kimyasal boşaltımı ile ekolojik denge korunmaya çalışılmaktadır.

Ekolojik ve Toksikolojik etiketleme sistemleri.

 P. ANİŞ

SAGEM, Temiz Üretim Teknolojileri ile Enerji ve Su Tasarrufu Semineri Kitabı. Yayın no:168, Bursa, 11-12 Haziran 1998.

 Çevreye uyumlu tekstil ürünlerine olan talep, tüketicilerce kamçılanmaktadır. Çevre dostu etiket taşıyan tekstil ürünleri Avrupa Birliğine üye ülke pazarlarında hızla kabul görmekte, fiyat dezavantajına rağmen her geçen gün daha fazla talep edilmektedir. Bu tebliğde Öko-Cotton, Green- Cotton , eco-tex, GUT, GUW, Öko- Tex Standart 100, TOX PROOF, EC Environment Symbol, MST, Öko-Info DTB, gibi etiketleme sistemleri hakkında bilgi verilmiştir.

Temiz üretim yaklaşımı çerçevesinde boyar maddelerin ve kimyasalların değerlendirilmesi.

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

SAGEM , Tekstil Terbiyesinde Yeni Uygulamalar Semineri Kitabı, Bursa,  17-18 Haziran, 1998.

 Tekstil terbiyesinde ürün seçimi için kullanılan kriterler değişmektedir. Bir ürünün ekolojik ve toksikolojik özellikleri ve prosesin toplam ekolojik tesiri içerisindeki  rolü tedarikçinin yeterliliği ve kalite sistemi giderek artan öneme sahip kriterler haline gelmiştir.

Şeker endüstrisi atık su karakteristikleri ve arıtma sistemleri.

 S.K. AKAL, V. PINARLI, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 1999.

 Bu yazıda şeker endüstrisi üretim prosesi tanıtılarak, endüstride su tüketimi, atık su kaynak ve özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler ışığında şeker endüstrisi atık sularının alıcı su ortamındaki olumsuz etkileri ve uygulanan arıtma sistemleri sunulmuştur.

Tekstil endüstrisi atık sularında arıtılabilirlik çalışmaları ve çözünmüş kalıcı KOI nın belirlenmesi.

 V. PINARLI, S.K. AKAL, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

İstanbul Teknik Üniversitesi Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi, 1999.

 Bu çalışmada tekstil endüstrisi atık sularının arıtıldığı bir biyolojik arıtma tesisinde arıtma veriminin arttırılması amacıyla arıtılabilirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Dengeleme havuzu çıkışından alınan atık su üzerinde 500 mg/l Al₂(SO₄)₃. 18H₂O (Alum), FeSO₄ kullanılarak gerçekleştirilen kimyasal ön arıtılabilirlik çalışmaları sonucunda sırasıyla % 64, % 66 ve % 70 oranında Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) giderme verimi elde edilmiştir. Kimyasal arıtmadan çıkan atık su ayrıca 2 litre hacminde laboratuar ölçekli kesikli bir reaktör sisteminde 20°C de biyolojik arıtılabilirlik çalışmalarına tabi tutulmuştur. Reaktörün pH değeri 7.0 civarında sabit tutularak mikroorganizmaların gereksinim duyduğu nutrientler ve oksijen yeterli miktarda temin edilmiştir. Reaktör çıkış suyunda %92 oranında toplam KOI giderme verimi elde edilmiştir. Ayrıca karşılaştırılmalı yöntem kullanılarak çözünmüş kalıcı KOI ( S₁ ) miktarı 70 mg/l , mikrobiyal ürün ( S_R) konsantrasyonu ise 18 mg/l olarak tespit edilmiştir.

Yünün boyanmasında ekolojik bakış II. Krom boyar maddeleri ile boyamada kullanılan krom miktarının azaltılması.

 P. ANİŞ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi 1:42, 1999

 Krom boyamalarla ilgili atık seviyelerini azaltmaya yönelik çok sayıda çalışma vardır. Optimal krom boyama yöntemlerinin seçilmesiyle, atık krom miktarında belirgin bir azalma sağlanabilir. Ayrıca çalkalama ve son muamele banyolarının durumu ve çekmezlik apresi gibi muamelelerin potansiyel etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır.

  Reaktif boyama ve baskı sonrası yıkama proseslerinin enerji, atık su tasarrufu açısından incelenmesi.

 P. ANİŞ, H.A. EREN

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü

Tekstil Teknolojisi ve Kimyasındaki Son Gelişmeler Sempozyumu VII  Kitabı, Bursa, Mayıs 1999.

 Reaktif boyama sonrasındaki durulama adımındaki kimyasal, su ve nerji tüketimi kayda değerdir. Toplam KOİ deşarjının 3/4 ü ve harcanan suyun 3/4 ü yıkama ile ilişkilidir. Durulama esnasında 200 l/kg düzeyinde su tüketimi olduğu bilinmektedir. Ve durulamada kullanılan yardımcı kimyasallar aşırı bir yük getirirler. Bu tebliğde enerji ve su tüketimini azaltmak için çözümler önerilmiş ve yardımcı kimyasalların kullanımının gerekliliği irdelenmiştir.  

Şeker Endüstrisi Atıksu Karakteristikleri ve Arıtma  Sistemleri

S.K. AKAL,  V. PINARLI,  T.YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü  

Arıtım Dünyası Dergisi, Sayı 18, 62-67, Ocak/Şubat 2000.

Bu yazıda şeker endüstrisi üretim prosesi tanıtılarak, endüstride su tüketimi, atıksu kaynak ve özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler ışığında şeker endüstrisi atıksularının alıcı su ortamındaki olumsuz etkileri ve uygulanan arıtma sistemleri sunulmuştur. Şeker fabrikalarında fazla miktarda su kullanılmasına rağmen bu suların büyük bir kısmı temiz su niteliğini taşımaktadır. Bu nedenle tesis için alınabilecek uygun önlemler ile fabrikada kullanılan suyun geri çevrimle tekrar kullanılması sözkonusu olduğu için tesis içi tasarımlar yeniden gözden geçirilerek su tüketiminin azaltılmasına ya da su geri çevrimlerinin verimli bir şekilde kullanımına çalışılmalıdır.

Tekstil Endüstrisi Atıksularında Arıtılabilirlik Çalışmaları ve Çözünmüş Kalıcı KOİ’nin Belirlenmesi

V. PINARLI,  S.K. AKAL, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü  

Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi, Su Kirlenmesi Araştırmaları ve Kontrolü Türk Milli Komitesi, Cilt 9, Sayı 3, 1999

 Bu çalışmada, tekstil endüstrisi atıksularının arıtıldığı bir biyolojik arıtma tesisinde arıtma veriminin arttırılması amacıyla arıtılabilirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Dengeleme havuzu çıkışından alınan atıksu üzerinde 500mg/l Al₂(SO₄)₃ . 18H₂O (Alum), FeCl₃. 6 H₂O ve FeSO₄ kullanarak gerçekleştirilen kimyasal ön arıtılabilirlik çalışmaları sonucunda sırasıyla %64, %66 ve %70 oranında Kimyasal Oksijen İhtiyacı(KOİ) giderme verimi elde edilmiştir. Kimyasal arıtmadan çıkan atıksu ayrıca 2 litre hacminde laboratuar ölçekli kesikli bir reaktör sisteminde 20^oC’de biyolojik arıtılabilirlik çalışmalarına tabi tutulmuştur. Reaktörün pH değeri 7.0 civarında sabit tutularak, mikroorganizmaların gereksinim duyduğu nutrientler ve oksijen yeterli miktarda temin edilmiştir. Reaktörün çıkış suyunda %92 oranında toplam KOİ giderme verimi elde edilmiştir. Ayrıca kimyasal arıtmadan çıkan atıksuyun üzerinde karşılaştırmalı yöntem kullanılarak kalıcı KOİ (S_I) miktarı 70mg/l, mikrobiyal ürün (S_R) konsantrasyonu ise 18 mg/l olarak tespit edilmiştir. 

Feasibility Studies and Conceptual Design of Common Effluent Treatment System for Tanneries in Bursa Leather Organized Industrial Estate

 V.PINARLI, S.K. AKAL, H.S BAŞKAYA

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü  

Proceedings of the Fourth International Symposium on Waste Management   Problems in Agro-Industries, International Association on Water Quality Control (IAWQ) – Turkish National Committee on Water Pollution Research and Control (TNCWPRC),  İ.T.Ü. Vol. II, 149-157, İstanbul, Turkey,   23-25 September, 1998.

Feasibility studies and conceptual design were carried out for the treatment of total effluent flow of 14000m³/day including wastewater  from 120 tanneries processing 156000 tones of hide per year and domestic sewage from the newly planned organized industrial area of 136 ha were presented in abstract in this paper. In the framework of the feasibility studies, industrial effluents and domestic wastewater flows were estimated., the industry wastewater were characterized , pollutant parameters and pollution loads were determined, and the treatabilty studies of wastewater were carried out. Leather processing industry wastewater contain several conventional pollutants as well as toxic parameters. The wastewater of industry may be characterized by several key parameters such as chromium, sulfide, oil and grease. BOD and COD. These parameters can not be removed in a single treatment unit. Therefore, the wastewater flows were segregated into three categories, i.e. chromium sewer, sulfide sewer and general wastewater treatment. The first category is the chromium containing flows which provide the recovery of chromium as well as to reduce the chromium content of other flows so that simple settling may suffice as a pretreatment before biological treatment. Second flow is the sulfide containing wastewater which provides the oxidation of sulfide in smaller volumes. Three flows were then combined in a large equalization tank required before biological treatment. Biological treatability after pretreatment was assessed using laboratory scale activated sludge system. One of the purposes of this paper  to present the investigation and discussion of the several alternative treatment process flowsheets to help the selection of the most feasible effluent treatment system. In-plant methods of reducing waste and material recovery together with flow segregation are the main elements in wastewater treatment system. Sludge produced from the system was thickened and further dewatered to sludge cake containing approximately 25% solids using belt filter presses before loading to containers transport it to a landfill for ultimate disposal.  

Upgrading the Operation of Wastewater Treatment Plant of a Pulp and Paper Industry

V. PINARLI, S.K. AKAL, T.YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü  

SECOTOX’98 International Conference on Ecotoxicology and Environmental Safety,Abstracts, No.38(32) TÜBİTAK, TURKEY, 19-21 October 1998

Aim of this study was to upgrade the performance of an aerated lagoon system treating SEKA-Balıkesir pulp and paper industry waste waters. In this investigation sources of waste waters in the paper mill has been examined and selected pollutant parameters have been observed. A waste water flow of approximately 12.000 m³/day is treated which has a floculator clarifier and sedimentation tanks followed by to serial connected aerated lagoons. The sludge obtained from the bottom of the clarifier is dewatered by a vacuum filter and the sludge is reused. Important pollutant such as biochemical oxygen demand (BOD) and chemical oxygen demand (COD) and suspended solids (SS) concentrations in the treated effluent were generally higher than relevant concentrations required by the Water  Pollution Control Act for the pulp and paper industry treatment plant effluents. Biological treatibility studies were carried out in a laboratory. The effects of the most important operational parameters such as sludge age, the food to microorganism ratio and sludge volume index on the treatment efficiency are investigated. Inert COD is determined in the lagoon effluent. In the light of these research results some measures to increase the treatment plant efficiency are proposed.

Bursa İli Mudanya  İlçesi  Deniz Deşarjı Atıksu Sistemlerinin İncelenmesi

S.K. AKAL, V. PINARLI, E. GÖNENÇ, T.  YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye Kıyıları 98, Türkiyenin Kıyı ve Deniz Alanları , II. Ulusal Konferansı, Bildiriler Kitabı, Kıyı Alanları Yönetimi Türkiye Milli Komitesi, ODTÜ, TÜBİTAK, Ankara, 22-25 Eylül 1998.

Mudanya ilçesi Bursa ilinin turistik beldelerinden olup ilçede Türk-Siemens kablo fabrikası dışında herhangi bir endüstri kuruluşu faaliyet göstermemektedir. Mudanya ilçesinde atık sular evsel nitelikli olup özellikle yaz aylarında artan nüfus ile birlikte ve sonbahar mevsiminde zeytinlerin yıkanma işlemleri sırasında atıksuyun debisinde ve karakterinde salınımlar gözlenmektedir. İlçede toplanan evsel atıksular herhangi bir artıma işlemine tabi tutulmadan 19 ayrı noktadan denize deşarj edilmektedir. Türk-Siemens kablo fabrikasından kaynaklanan atıksular ise fabrika arıtma tesisinde işlemini takiben ayrı bir boru ile Marmara Denizi’ne deşarj edilmektedir. Bu çalışmada Mudanya İlçesi’ndeki mevcut denize boşaltım yapılır ve deşarj sisteminden kaynaklanan kıyı kirliliği problemleri ve kirlilik seviyeleri tespit edilmiş, yaklaşık 1.5 yıl boyunca devam eden incelemelerin sonuçları ve çözüm önerileri belirlenmiştir.

Döküm Sektöründe ISO 14001 Çalışmaları

Y. GÜNAY, S. UÇAROĞLU

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

I.Döküm ve Çevre sempozyumu, 26-29 Kasım 1998, İstanbul.  

 Bursa İli'nde Çevre Kirlenmesinin Kontrolü Kapsamında Tekstil Endüstrisi Atıksularının Arıtılabilirliği

U. ALKAN, Ş. KARA, M. KEMER

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye'de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu III. 422 - 434, İstanbul (1999).

Şeker Endüstrisi Atıksu Karakteristikleri ve Arıtma  Sistemleri

S. K. AKAL SOLMAZ, V. PINARLI, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

 Arıtım Dünyası Dergisi, Sayı 18, 62-67, Ocak/Şubat 2000.

Otomotiv  Endüstrisi Atıksularının Özellikleri ve Mevcut Arıtma Tesisi – Bursa Tofaş Örneği

S.K. AKAL SOLMAZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

2000 GAP – Çevre Kongresi, Harran Üniv., 18 – 20 Eylül 2000

Endüstriyel Kirlilik Projeksiyonu ve Bursa Örneği

F. KARAER, B. E.  NALBUR, G. ÇELİK

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

ODTÜ 1. Ulusal Çevre Kirliliği Sempozyumu, Ankara, 4-6 Ekim 2000

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardının Otomotiv Yan Sanayiye Uygulanması

F. KARAER, T. PUSAT

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

U.Ü. Müh.-Mim.Fakültesi Dergisine gönderildi. (Haziran 2001) Kabul edildi. Basılacak.

Boyar Madde İçeren Tekstil Atıksularının Arıtım Alternatifleri

F. O. KOCAER, U. ALKAN

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi'ne kabul edildi.(2001)

Treatability and Recyling Studies on The Wastewater of the Textile Dying Factories in Bursa Türkiye

F. ÇİNER, S.K. AKAL SOLMAZ, T. YONAR, G.E.ÜSTÜN

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

 11 th İnternational Symposium – Enviromental Pollution And Its Impact on Life in the Mediterranean Region , Güney Kıbrıs, 6.10. Ekim - 2001.

Tekstil Üretiminde Çevre Dostu Üretim Teknolojilerinin Kullanımı : Ekoteks Uygulaması

F. ÇİNER, S. K. AKAL SOLMAZ, H. BENLİ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

 IV. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, 7-10 Kasım 2001, Mersin.