ÇEVRE İLE İLGİLİ DİĞER KONULARDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

Çevre kirlenmesinin ekonomik anlamı.

H. ERTÜRK

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

Uludağ Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Dergisi 6(2):19-25, 1985

Günümüzde çevre kirlenmesi sorununun önemi ekonomik büyüme ve teknolojik ilerleme nedeniyle, günden güne artmaktadır. Bu nedenle çevreciler ekonomik büyümenin karşısındadırlar. Diğer yandan büyüme yanlıları ise çevre kirlenmesi sorununun ekonomik büyümenin kendisinden değil, yanlış yönlendirilmiş büyüme politikalarından kaynaklandığını savunmaktadırlar. Onlara göre, çevre kirlenmesi bir dışsallıktır ve bu nedenle temel sorun bu dışsallığı içselleştirici bir yöntemin bulunmasıdır.

Toplumsal refah ve çevre kirlenmesi.

H. ERTÜRK

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

Uludağ Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Dergisi 7(2):21-28, 1986

Bir piyasa ekonomisinde toplumsal refahın optimizasyonu malların fiyatlarını, marjinal maliyetlerine eşitleyen koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Fiyatların marjinal maliyetlere eşitlenmesinin temel koşullarından birisi de, piyasada dışsallıkların mevcut olmamasıdır. Ancak günümüzde birçok faaliyette dışsallıklara rastlamamız olasıdır. Çevre kirlenmesi de topluma önemli maliyetler yükleyen olumsuz dışsallıkların tipik bir örneğidir. Bu nedenle çevre kirlenmesi olgusu, toplumsal refahta kayba yol açan önemli bir etkendir. Bu makalede, çevre kirlenmesinin toplumsal refahta yarattığı olumsuz etkiyi bir örnek yardımıyla açıklamaya çalışacağız.

Kent içi trafik tıkanıklığı sorunu.

H. ERTÜRK

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

Uludağ Üniversitesi İktisat ve İdari Bilimler Dergisi 8(1-2):159-173, 1987

Kentler doğuş ve gelişme nedenleri ne olursa olsun, ticari, kültürel ve sosyal faaliyetlerin yoğunlaştığı yerleşme yerleridir. Kentlerde yaşayanlar bu faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için oturma alanları ile iş, ticaret, kültür ve eğlence yerleri arasında gidip gelmek yani yer değiştirme gereğini duyarken, kentlilerin yaşama ve çeşitli faaliyetleri için gerekli eşya ve malzemelerin de yer değiştirmesi gerekmektedir. Bu nedenle kentte yaşayanların ve onlar için gerekli eşyaların ve malzemelerin ulaşımı önemli olmaktadır. Günümüzde bir yandan kentlerin aşırı gelişmeleri diğer yandan motorlu araç sayısındaki önemli artış, geçen yüzyılın yani motorlu araç çağı öncesi koşullarına göre biçimlenene kentlerde trafik tıkanıklığı sorununu doğurmakta ve bu olgu faaliyetlerin yavaşlamasına neden olmaktadır.

Trafik tıkanıklığı herhangi bir yerde ve zamanda karşılaşılabilecek bir olgu ise de genellikle büyük kentlerde işe gidiş ve geliş saatlerinde ve kentlerin merkezi bölgelerinde önemli boyutlara varmaktadır. Kent içi yollarda trafik tıkanıklığının olması bir yandan tüm toplumun daha çok hava kirliliği, gürültü, kaza olasılığındaki artış vb. olumsuzluklara katlanmasına neden olurken, diğer yandan araç sürücülerinin yolculuklarını daha çok araç kullanma ve zaman maliyetleriyle gerçekleştirmesine neden olmaktadır. Bu nedenle de toplumsal refah olumsuz yönde etkilenmektedir. Yapılan araştırmalar, ülkemizde özellikle nüfusu 1 milyonu aşan kentlerde sorunun önemli boyutlara vardığını göstermektedir.

Bu makalede kentlerde yaşayan insanlar için önemli bir sorun olan trafik tıkanıklığı ele alınmaktadır. Bu amaçla önce kent içi ulaşımın özelliklerine ve tıkanıklık sorununun nedenlerine açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra bu olgu, ekonomi teorisinin araçlarından yararlanılarak analiz edilmiş ve sorunun ekonomik anlamı ortaya konulmaya çalışılmıştır.  

Environmental philosophy within the relationships of humanity, environment, culture and economy.

U. ÖZER

Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü

World Philosophy, Man and the Environment Conference Proceedings Vol. I. ,Nairobi (Kenya) 21-25 July, 1991: 318-321.

Man environment, culture and economy are four variables that reciprocally influence each other. Man is to be educated about his environment, since he is a part of his environment and culture. The reason, which causes environmental pollution and environmental problems, is production, which is necessary to satisfy human needs. Since population increases and economic development leads to environmental pollution due to the wrong and deficient technologies. The scientific and technological facilities that industry provides may bring solutions to environmental problem. The balance between the natural environment and the environment that man has built can be established only if the social, economical, political, technical, cultural, ethics and educational aspects of man and his environment are taken into consideration.

Çevre eğitimi.

U. ÖZER

Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü

Türkiye’de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu Kitabı, Cilt I., İstanbul, 21-22 Mayıs 1991:240.

Artan çevre sorunları sonucu toplumun, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin eğitimi önem kazandı. Toplum çevre eğitimi için oluşturulan bir komisyon TV, radyo programları hazırlayabilir. İlk ve orta öğretimde çevre eğitimi yaptıracak öğretmenler, eğitim yüksek okulları ve eğitim fakültelerinde yetiştirlebilirler. Türkiye üniversitelerinde lisans ve lisans üstü dereceleri çevre bölümlerinde çevre bilimleri ve çevre teknolojisi anabilim dallarında verilebilir. Bölüm halinde eğitim yapıldığında idari ve ekonomik bakımdan kaynakların ve zamanın kullanımı daha etkili olur. Çevre bölümleri programları anabilim dallarında; çevre kimyası, çevre mikrobiyolojisi, hava kirliliği ve hava kirliliği mühendisliği v.b. bilim dallarında eğitim verilebilir. Kimya, fizik, biyoloji ve mühendislik lisans mezunları çevre bölümlerinde lisans üstü eğitim yapabilirler.

Yerel yönetimler ve çevre sorunu olarak katı atıklar.

V. PINARLI

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi 1:23-34, 1992.

Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de nüfus artışı, düzensiz kentleşme, büyük yerleşim merkezlerine olan hızlı nüfus akımı ve sanayileşme gibi temel nedenler sonucu oluşan katı atıkların tanımı ve tipleri ve değerlendirme yolları makalede ayrı ayrı sunulacaktır. Bunun yanı sıra Türkiye'deki katı atıkların durumu, yerleşim merkezlerinde katı atıkların toplanma ve taşınma sorunları, depolanması, dönüştürüm olanakları ve teknolojileri ile belediyelere düşen görevlere değinilecektir.

Yol tıkanıklığının ekonomisi üzerine.

M. B. JOHNSON

Çeviren : H. ERTÜRK

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 15(1-2):235-252, 1993

Bu makalede şehir içinde otomobille seyahatin piyasa talebini parasal-fiyat gibi zaman fiyatının bir fonksiyonu olarak piyasa arzını trafik yoğunluğu ve ortalama hız arasındaki varsayılan ilişkilerden türetilen bir akış fonksiyonu olarak ifade eden bir model sunulmaktadır. Trafik tıkanıklığının niteliksel olarak farklı tipleri belirlenmektedir. Parasal ve zaman vergileri biçiminde marjinal maliyet fiyatlaması, trafik tıkanıklığının her iki tipini kontrol etmede uygulanabilir ve etkin bir yöntem olarak sunulmuştur. Mevcut ampirik çalışmaların sonuçları kullanılarak, şehir içi yolların üç tipi için vergi şedülleri hesaplanmıştır.

Yüksek öğretimde çevre için eğitim.

U. ÖZER

Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü

Türkiye Çevre Vakfı Çevre için Eğitim Toplantısı Kitabı, Ankara, 25-26 Ocak 1993: 53-63.

Çevre için eğitimin temel özellikleri: Çevre için eğitim devamlı bir süreçtir, multidisiplinerdir, çok işlemli bir eğitim türüdür ve sorunlar ile sorunların çözümü arasında fikir birliği sağlamalıdır. Yüksek öğretimde çevre için eğitimin amaçları:

Çevre korunmasına ve teknoloji geliştirmeye yönelik araştırmaların gelişmesine yönelik lisansüstü eğitimi gerçekleştirmektir.

Çevre bilimleri öğretmenleri yetiştirmektir.

Değişen evren pradigmaları içinde sürdürülebilir kalkınmaya eleştirel bakış.

R. A. ASLANOĞLU

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü

Birikim Dergisi 57-58: 38-43,1994

Son yıllarda çevre kalkınma tartışmalarında farklılaşma gözlenmektedir. Çevre kalkınma ikilemine çözüm arayan sorular "kalkınma ve çevre kavramları birbiri ile çelişmekte midir?" den " sürdürülebilir kalkınma nasıl sağlanır?" a dönüşmüştür. Sürdürülebilir kalkınma kavramı, uluslararası yardım örgütlerinden, kalkınma plancılarına uzanan geniş bir çevrede kullanılmakta ve 1990 ların kalkınma paradigması olarak değerlendirilmektedir.

Yazının çerçevesini sürdürülebilir kalkınma kavramının çevre sorunlarının çok boyutlu niteliğine çözüm getiren bir içeriğe ve evrensel bir kalkınma paradigması özelliğine sahip olup olmadığının sorgulanması oluşturacaktır. Öncelikle bilimsel bilginin birikimi ve toplumsal kuruluşların örgütlenmesinin oluşumunda, çevre sorunlarının " sorunsal" haline gelme sürecinin açıklanması amaçlanmaktadır.

Çevre bilimlerine giriş.

U. ÖZER

Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü

Uludağ Üniversitesi Yayını, Bursa, 1995.

Değişik enerji kaynakları ve çevreye etkileri.

Ahmet AVİNÇ

Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü

Ekoloji Çevre Dergisi 7(27):19-23, 1997.

Dünya Enerji Komitesi riski olmayan hiçbir enerji kaynağının olmadığını, bu yüzden enerji kaynaklarının seçimi yapılırken maliyet faktörleri ile birlikte çevresel etkilerin göz önüne alınması gerektiğinin ortaya çıktığını belirtmiştir. Günümüzde çevre kirlenmesinin önlenmesi ve çevre koruması ulusal sınırları aşan bir boyut taşımaktadır. Fosil yakıtların (petrol, kömür, gaz) artan bir biçimde kullanımından kaynaklanan risklerin de ( dünya üzerinde oluşan hava kirliliği, ozon tabakasının incelmesi, asit yağmurlarının yağması) azaltılması gerekmektedir.

Bu riskleri azaltmak için, enerji verimliliğinin arttırılmasının yanı sıra çevreye daha az sera gazı (CO₂) yayan enerji kaynaklarının da tercihi gerekmektedir. Aksi halde ekolojik dengenin bozulması ve gelecekte bazı felaketlerle karşılaşmak kaçınılmaz olacaktır.

Çevre kirliliğinin nedenleri ve etkileri.

C. AYDINALP

Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü

Çevre ve İnsan, 37:37-41, 1997.

Dünya genelindeki hızlı nüfus artışı ve yaşam düzeyinin yükselişi sonucunda, insanların gereksinimleri artmış ve buna bağlı olarak ta gelişmiş teknoloji ile doğal kaynaklar zorlanarak bunların çevreye olan olumsuz etkilerinde hızlı artışlar meydana gelmiştir. Bu makalede çevre kirliliğinin nedenleri ve etkileri açıklanmaktadır.  

Bursa İlinde Çevre Kirlenmesi Önceliklerine Genel Bir Bakış

V. PINARLI , T.YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye’de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu III, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü- Çevre Mühendisliği Bölümü, TÜBİTAK MAM Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü, Bildiriler Kitabı, Cilt I, 33-43, Gebze, Kocaeli, 18-19 Kasım 1999.

 21. Yüzyılın eşiğinde çevre konularına gösterilmesi gereken yaklaşım ve hassasiyet artan miktarlarda önem kazanırken çevre kirlenmesi öncelikleri daha belirgin olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye’nin önemli sanayi ve tarım kentlerinin başında gelen Bursa ilinde de dikkate alınması gereken çevre kirlenmesi önceliklerinin önemle belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Bursa ili Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde su, hava, toprak kirlenmesi, arazi kullanımı ve toplu konut alanlarında çevre kirlenmesi öncelikleri belirtilmiş; bu konularda yapılan çalışmalar özetlenerek olumlu ve olumsuz yanları incelenmiştir. İl bazında çevre kirlenmesi önceliklerinin boyutları belirlenmeye çalışılarak ivedi çözüm bekleyen sorunlar ve bu konuda öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.

Çevre Mühendisliği Eğitimi Üzerine Bazı Yaklaşımlar

Y. TAŞDEMİR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

IV. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi (7-10 Kasım 2001, İçel), s: 222-229.

Bursa  ilinde  Çevre  Kirlenmesi  Önceliklerine Genel Bir Bakış

V.PINARLI, T. YONAR

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye’ de Çevre Kirlenmesi Öncelikleri Sempozyumu, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü – Çevre Mühendisliği Bölümü, TÜBİTAK MAM Enerji Sistemleri ve Çevre Araştırma Enstitüsü, Bildiriler Kitabı, Cilt I, 33 – 43, Gebze Kocaeli, 18-19 Kasım 1999.

İnsanlığın Ekolojik Sorunları ve Çevre Kirliliği

H. S. BAŞKAYA, S.K. SOLMAZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

 Bursa 2000, Gündem,03.06.2000.

Bursa-Uludağ Kış Turizminin Çevreye Etkileri

H. S. BAŞKAYA, S.K. SOLMAZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Bursa Hakimiyet,Gündem,11.01.2001.

Radon Gazının Kanserojen Etkisi

V.PINARLI

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Onko Day GÜNDEM Sağlıklı Yaşam Dergisi, Uludağ Onkoloji Dayanışma Derneği Yayını,18-19, Bursa, Mart 2001.

Jeotermal Enerji Kavramı –Bursa’daki Potansiyeli Ve Çevre Etkileri

E. SOLMAZ, S. K.  AKAL SOLMAZ

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Sempozyumu, 18- 20 Ocak 2001, İzmir

17 Ağustos İzmit ve 12 Kasım Düzce Depremlerinde Ortaya Çıkan Yapısal ve Çevresel Hasarların Değerlendirilmesi

M. TAŞ, N. TAŞ, F. PAYAN, A.  ELMACI

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

U.Ü. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi. Deprem Özel Sayısı 6(1):83-88.2000.

Ekolojik Risk Değerlendirmesinde Problem Formülasyonu - Uludağ Örneği

G. SALIHOĞLU, V. PINARLI, K.  SALIHOĞLU, N. H.  ERBEY, S.  KUŞKU

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

IV. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, 07 - 10 Kasım 2001, İçel (Kabul Edildi).